interview

Schrijfster Orange is the New Black: 'Het Amerikaanse strafsysteem is kapot'

De memoires over haar gevangenisstraf werden een wereldhit. De Volkskrant sprak met Piper Kerman, schrijfster van het boek 'Orange is the New Black', waarop later de gelijknamige Netflix-serie werd gebaseerd. Dit jaar verscheen de Nederlandse vertaling van het boek: Oranje is het Nieuwe Zwart. Kerman vond haar celstraf een traumatische ervaring: 'Ik realiseerde dat het systeem de totale controle over me had'. Een selectie uit het interview dat Steffie Kouters met Kerman had:

De cast van de serie Orange is the New Black, gebaseerd op het boek van Piper Kerman.Beeld Netflix

Er is geen dag dat Piper Kerman (44) niet aan de gevangenis denkt. Het gerinkel van sleutels: 'Daar reageer ik bijna dierlijk op. De bewakers hadden van die enorme bossen aan hun riemen hangen. Dat geluid hoorde ik de hele dag door.'

Zo'n reactie klinkt als een trauma.
'Opgesloten zitten in een Amerikaanse gevangenis is een traumatische ervaring. Ik denk ook dat het de bedoeling ervan is. Wetsovertreders moeten boeten, dat gevoel zit diep in onze samenleving.'

U bent beroemd geworden en heeft succes omdat u een jaar hebt vastgezeten: toch gek.
'Toen ik begon aan het boek zei mijn moeder bezorgd: 'Weet je zeker dat je dit wilt doen? Straks sta je alleen nog maar bekend om dat jaar in een vrouwengevangenis - dat is wie je wordt.''

En het is ook zo.
'Ze had geen ongelijk.'

Instemmend lachje. 'Maar ik ben erg, erg blij dat ik de kans heb te vertellen over mijn ervaringen.' De auteur van Orange is The New Black, waarop de gelijknamige, best bekeken Netflix-serie is gebaseerd, zoeft een uur te laat binnen voor de afspraak, in een New Yorks hotel. 'Sooooo sorry.' Haar zoontje van 3 heeft de halve nacht liggen spoken. 'Ik schoot omhoog, toen ik zag hoe laat het was', zegt ze, terwijl ze haar gleufhoed op een stoel gooit. 'Tien uur!'

In 1993, de biseksuele Piper Kerman is dan 24, smokkelt ze in een wilde fase van haar leven een koffer drugsgeld van Chicago naar Brussel, voor haar toenmalige geliefde Nora. Het blijft bij die ene keer - op het nippertje ontloopt ze een opdracht om heroïne te smokkelen. Na deze schrik verbreekt de voormalige studente theaterwetenschappen aan het elitaire Smith-meisjescollege in Massachusetts alle banden met drugskoningin Nora. Ze vindt een baan bij een televisieproductiebedrijf, vliegt door het hele land, maakt een trits nieuwe vrienden en gaat samenwonen met journalist Larry.

Piper leidt, kortom, het aangename leven dat past bij een meisje uit gegoede kringen, een familie van leraren, dokters en advocaten - onder wie een oom met de deftige naam Winthrop Allen III.

Tot die warme dag in mei 1998. Agenten Maloney en Wong bellen aan bij haar appartement in de West Village, Manhattan. 'We zijn hier om u mee te delen dat het hof van Chicago u handel in drugs en witwassen ten laste legt.' Het drugsnetwerk van haar ex-geliefde is ontmanteld. Nora heeft haar geofferd.

Kerman wordt veroordeeld tot vijftien maanden cel, in de vrouwengevangenis van Danbury, Connecticut. Bijgenaamd: Het Kamp. Ze meldt zich op 4 februari 2004. In de wachtruimte eet ze het galgenmaal dat Larry voor haar heeft klaargemaakt: een sandwich foie gras.

Piper KermanBeeld Getty
Taylor Schilling is de actrice die Piper Kerman speelt in de serie.Beeld ap

U was toch wel heel anders dan de rest van de gevangenen. Had u ook dat gevoel: ik ben anders?
'Nou: de meesten hadden een drugsdelict gepleegd, dus daarin verschilde ik niet. Maar ik realiseerde me van meet af aan zo goed wat voor bevoorrecht leven ik had geleid, in vergelijking met veel, heel veel andere vrouwen daar. De eerste nacht lag ik helemaal in de war in bed: wat heb ik toch een geluk, wat heb ik toch een geluk. Ik was veroordeeld tot maar vijftien maanden, anderen moesten veel langer zitten. Ik had een fantastische privé-advocaat. Aan de andere kant tolde door mijn hoofd: ik heb geen idee hoe ik dit moet gaan volhouden, ik denk niet dat ik het kan.

In het interview verhaalt Kerman verder over de soms vernederende ervaringen in de gevangenis.

Heeft u weleens wat gehoord van het gevangenispersoneel over uw boek?
'Ik heb nooit een reactie gehad van iemand uit Danbury, maar wel van veel, veel anderen die werken voor justitie. Uit die hoek kreeg ik erg enthousiaste reacties. Voor mij is dat een sterke indicatie hoe belangrijk het is het Amerikaanse strafsysteem te veranderen. Want zelfs de mensen die ervoor verantwoordelijk zijn, erkennen dat het kapot is. Dat het niet werkt.'

Het complete interview van Steffie Kouters is te lezen in de Volkskrant van vandaag, maar ook hier op Blendle

De cast van Orange is the New BlackBeeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden