'Schrijf over wat je niet kent'

De succesvolle Noord-Ierse dichteres Sinéad Morrissey geeft vandaag een masterclass poëzie schrijven tijdens Poetry International Festival in Rotterdam.

Sinéad Morrissey in Rotterdam. Beeld Florian Braakman

'Schrijf niet over wat je kent, maar over wat je niet kent. Er zijn werelden buiten onszelf die zoveel interessanter zijn. Wees open.' Aan het woord is de Noord-Ierse dichteres Sinéad Morrissey die vanmiddag een masterclass poëzie schrijven geeft tijdens het 47ste Poetry International Festival in Rotterdam. 'En lees! Je kan niet schrijven zonder te lezen!'

Morrissey (1972) is een gedreven poëziedocent aan de universiteit van Belfast. 'Op de lagere school hoorde ik voor het eerst poëzie en vanaf dat moment wist ik dat ik nooit iets anders wilde doen. Het was magisch, het had een elektriserend effect op me. Toen ik tien was, las mijn vader The Raven van Edgar Allan Poe voor. Ik was compleet gebiologeerd.'

Parallax

Achttien jaar oud was Morrissey, toen ze als jongste winnares ooit de Patrick Kavanagh Poetry Award won. Het zou nog zes jaar duren voor haar eerste bundel uitkwam. Inmiddels zijn er vijf bundels verschenen, stuk voor stuk met prijzen overladen. Haar laatste bundel, Parallax uit 2013, werd bekroond met de prestigieuze T.S. Eliot Prize.

Morrissey groeide op in een atheistische, overtuigd communistische familie. Ze woonden in het noorden van Belfast, maar van 'The Troubles' zegt Morrissey weinig last gehad te hebben. Wel ging ze als klein meisje met haar ouders mee naar de jaarlijkse partijbijeenkomsten. In het gedicht The Party Bazaar kijkt ze hier met veel humor op terug: 'Er is thee,/ koffie, Irish stew en een leuk assortiment/ van anti-mevrouw-Thatcherparafernalia:// pennen in de vorm van nagels voor haar doodskist/ die we zullen kopen en gebruiken op school.'

Om de uitzichtloze situatie in Noord-Ierland te ontvluchten reisde Morrissey naar Japan en Nieuw-Zeeland, waar ze tot haar eigen verbazing de eerste berichten hoorde over het vredesproces. Ze keerde terug en besloot zichzelf als dichter opnieuw uit te vinden: 'Als beginnend dichter gaf ik weinig aandacht aan vorm. Wat op papier kwam, was in feite een directe transcriptie van wat er zich in mijn hoofd afspeelde. Aan herschrijven deed ik niet. Nu richt ik me meer op de vorm en het is alsof ik een heel ander deel van mijn hersenen kan gebruiken.'

Masterclass poëzie schrijven door Sinéad Morrissey, Ro Theater, Rotterdam. 10/6, 15.00 uur, gratis entree.

Ekphrasis

Dankzij haar vele reizen heeft Morrissey geleerd hoe waardevol het is om andere stemmen in haar poëzie toe te laten: 'Mijn eerste boek ging alleen over mezelf. Tegenwoordig schrijf ik graag aan de hand van oude foto's, films, schilderijen, muziek. Dat wordt ekphrasis genoemd en daar zal ik tijdens de masterclass over vertellen.'

Morrissey heeft een grote liefde voor wetenschap en gebruikt graag woorden die niet direct als poëtisch worden gezien. De titel van haar laatste bundel Parallax is daar een voorbeeld van. Het is een term die gebruikt wordt om bij oude fotocamera's het verschil aan te duiden tussen het beeld dat je door de zoeker ziet en het beeld dat door de lens naar binnen komt.

Een leugen

Dit verschil in waarneming fascineert Morrissey: 'Het is net als met zwart-witfotografie. Een deel van onze hersenen lijkt te denken dat de geschiedenis zich in zwart-wit afspeelde, maar dat is een falsificatie. Kijk maar naar de kleurenfoto's van tsaristisch Rusland die nog niet zo lang geleden zijn teruggevonden. Dat maakt het verleden zoveel menselijker.'

Ze schreef er een van haar mooiste gedichten over, in de vertaling van Maarten Elzinga Een leugen getiteld: 'Dat hun dagen niet zoals de onze waren,/ de andere mensen die in sepia leefden -// geslotener, killer, met tragere wielen,/ verzonken in hun slaapversponnen woning// hoe we ook roepen en kloppen.'


C.Buddingh'-Prijs 2016

De C.Buddingh'-Prijs 2016 voor het beste Nederlandstalige poëziedebuut van het afgelopen jaar gaat naar de bundel Kalfsvlies van dichteres Marieke Rijneveld. De mening van de jury: 'Rijneveld overdondert met haar talent dat zo natuurlijk stroomt dat het op momenten welhaast overkookt.' De prijs werd donderdag uitgereikt op het Poetry International Festival. Daar kwamen 21 debuutbundels in aanmerking voor de prijs, die voor de 27ste keer werd uitgereikt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.