Schrandere schrijfster gaat de mist in

Boeken baren boeken, en het hoeven geen slechte boeken te zijn die niet uit het leven maar uit teksten voortkomen. Er kleeft wel een gevaar aan; de veellezende schrijver die zo verzot is op zijn leermeesters dat hij in het spel van pastiche, allusie en voetnoot blijft steken. Intelligentie en overbewustzijn kunnen blikvernauwend werken. Dan houd de lezer alleen de humor van de herkenning over, als hij de toespelingen vat.

In bovenstaande fuik bevindt zich thans de Mexicaanse en in New York woonachtige Valeria Luiselli (1983), die met de vindingrijke essays van Valse papieren (2012) wereldwijd bekend werd, een prestatie, alleen al vanwege het impopulaire genre.

Van die vindingrijkheid ging iets af in het vervolg, de roman De gewichtlozen (2014), die ook gelukkig uiteenviel in korte alinea's die op zichzelf goed en grappig waren, handelend over een biografe in New York, verhuizen en kleine kinderen hebben.

Citaten en stijloefeningen

Kort daarna gaat Luiselli voor het eerst in haar flitsende carrière de mist in, met de vrolijke roman De geschiedenis van mijn tanden. Aan het woord is meestal Gustavo Sánchez Sánchez, die zo'n slecht gebit heeft dat hij een vak zoekt waarmee hij geld kan vergaren om iets aan die tanden te doen. Hij wordt uiteindelijk veilingmeester, verwerft de tanden van Marilyn Monroe, maar op zekere dag worden ze uit zijn mond geroofd. Intussen veilt hij ook de gebitten van Plato, Augustinus, Borges, Petrarca en Montaigne (die zijn tanden met zijn servet poetste, waardoor ze nog in goede staat verkeren).

De zelfverzekerde veilingmeester trekt de schuchtere schrijver P. Menard aan die de biografie van zijn tanden moet maken. Volgt een proefje van diens kunnen.

Wie zien we voorbij komen, in deze onder halve citaten en stijloefeningen doorzakkende roman? Charms, Proust, Sterne, Borges, Sebald, Woolf, en zelfs krijgen we het verhaal van Roodkapje achterstevoren verteld ('jekaprood dedelwan' et cetera), maar dat Luiselli iets heeft willen tonen 'over de productie van waarde en betekenis in de kunst en de letteren', zoals ze in het nawoord pocht, wil er bij mij niet in.

De schrandere schrijfster moest haar bibliotheek maar eens verlaten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden