Schoolse helleveeg hamert de tragiek erin

De tragiek van tante Tiny wordt er in dit familiedrama zo ingehamerd, dat de finale ondanks het degelijke acteerwerk een anticlimax vormt. Regisseur André van Duren had meer kunnen vertrouwen op het rustig doorsijpelende venijn van A.F.Th. van der Heijdens roman.

Beeld Rechtenvrij

Gezellig wordt het nooit als tante Tiny binnenstuift, neurotisch zwaaiend met haar onafscheidelijke gele stofdoek. Haar poetsdrift is het ergste niet. Tiny (Hannah Hoekstra) kan behoorlijk vuilbekken en verstoort iedere familiebijeenkomst met haar scheldpartijen en harde verwijten.

Dat achter al die woede een trauma schuilgaat, vermoedt haar neef Albert Egberts (Benja Bruijning) wel, maar de precieze toedracht bleef altijd geheim. Albert is al door zijn tante gefascineerd sinds hij nog een Albertje was en regelmatig bij haar logeerde. Destijds was ze knap, spannend en gevaarlijk. Later neemt de verbittering toe en krijgt ze tirannieke trekjes. Ook Albert, de enige uit de Brabantse familie die haar nog steunde, dreigt haar dan te laten vallen.

De helleveeg, gebaseerd op de roman van A.F.Th. van der Heijden uit 2013 (een aanvulling op zijn cyclus De tandeloze tijd), omspant maar liefst 55 jaar. Het grootste deel van de film speelt zich af in de jaren vijftig en zestig, niet bepaald een feestelijke tijd in de ogen van Tiny, die door haar liefdeloze ouders als hulp in de huishouding wordt gebruikt. Ze probeert van hen los te komen door te trouwen, maar al haar minnaars haken af voordat het boterbriefje binnen is.

De helleveeg Drama Regie: André van Duren Met: Hannah Hoekstra, Gijs Scholten van Aschat, Anneke Blok, Hadewych Minis, Benja Bruijning, Frank Lammers, Robert de Hoog. 117 min., in 55 zalen.

Een leven kan al vroeg kapotgaan, toont De helleveeg aan. Regisseur en scenarioschrijver André van Duren (Kees de jongen, De bende van Oss) kiest duidelijk partij voor zijn titelheldin, die moet opboksen tegen een allesverhullende hypocrisie. Tiny is daarmee - ook door de kalme, prima vertolking van Hannah Hoekstra - sympathieker dan de poetsende furie uit Van der Heijdens boek, maar gelukkig behoudt ze haar giftige tong.

Los van de plichtmatige voice-over aan het begin en eind van de film (geen Nederlandse productie lijkt zonder te kunnen) gebruikt Van Duren geen verteltrucs. Zijn ambachtelijke, ongekunstelde stijl is charmant en effectief, net als het degelijke acteerwerk en de bescheiden Eindhovense locaties.

Tegelijk blijft De helleveeg te schools. Verwijzingen naar Tiny's tragische verleden worden er zo ingehamerd, dat de grote onthulling aan het slot voor niemand een verrassing kan zijn. Zo opzichtig als de make-up die de acteurs moet laten verouderen, zo overactief is ook de sturende toon van het scenario. Van Duren had meer kunnen vertrouwen op het rustig doorsijpelende, gluiperige venijn in zijn familiedrama, in plaats van al zijn kaarten te zetten op een schokkende finale, die nu onvermijdelijk een anticlimax vormt.

Hannah Hoekstra op de rode loper bij de premiere van de De HelleveegBeeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden