Schnitzlers lust te heftig voor scholen

Honderd jaar geleden mocht het niet en blijkbaar mag het nog steeds niet: de seks in de voorstelling Reigen van Arthur Schnitzler....

Reigen gaat over seks zonder liefde. Schnitzler schreef het in 1896 om de dubbelzinnige Weense moraal aan de kaak te stellen. Regisseur Moniek Merkx van Toneelgroep Max brengt het stuk als voorstelling voor jongeren vanaf 14 jaar. In haar energieke multimediale versie gaat het over lust en de pijnlijke leegte die daaronder schuil kan gaan.

Juist die gelaagdheid was een reden voor Sufayil Dönmez, afdelingsleider van het vmbo aan het Calandlyceum in Amsterdam, om van een bezoek af te zien. 160 leerlingen uit 3-vmbo missen nu de voorstelling. Dönmez: ‘Ze zijn te jong. In zo’n heftig stuk over seks gaan ze die lagen en die diepere boodschap niet zien. Deze kinderen zijn al euforisch bij een kusje op het toneel, ik was bang dat ze de voorstelling zouden verstoren.’ Dönmez beklemtoont dat het niets met de moslimachtergrond van veel leerlingen te maken heeft.

Ook volgens Mirjam Visser, docent van het Blaise Pascal College in Spijkenisse, heeft de christelijke grondslag van haar school niets te maken met haar beslissing de voorstelling honderd havo- en vwo-leerlingen te onthouden. Visser: ‘Onze keuze is gemaakt uit veiligheidsoverwegingen. Ik kon niet inschatten of de voorstelling geschikt was voor onze leerlingen. Ik dacht door de informatie die ik had dat het stuk over verleiding ging, maar het bleek over seks te gaan. Als ouders achteraf vragen hadden gesteld over de keuze van het stuk, dan had ik die misschien niet kunnen beantwoorden. Dus hebben we besloten om het risico niet te nemen.’

Scholen die de voorstelling wel zagen, spreken zonder uitzondering van een gemiste kans. Docent Duits Gideon van Zoest van het Bredero College in Amsterdam: ‘Dit is een onderwerp dat zeker onder jongeren speelt. Kijk eens naar jezelf tijdens een schoolfeest, heb ik nog tegen ze gezegd toen ze na afloop wat nagiechelden. Ik heb geen slechte reacties gehoord, ook niet van ouders, terwijl we toch een behoorlijke populatie allochtone leerlingen hebben.’ Ook Anne Boelen, theaterdocent aan het Amsterdamse Gerrit van der Veen College vond het een ‘fantastische voorstelling’. ‘Die seks is juist niet heel erg expliciet, het gaat over veel meer dan dat en dat pikten de leerlingen ook op. Echt shocking dat een school daar vandaag de dag niet naartoe durft.’

Regisseur Moniek Merkx vindt het vooral jammer dat beide scholen ongezien afzegden. Merkx: ‘Blijkbaar past een verwarrende kunstervaring zonder helder omschreven leerdoel niet in een schoolpakket. Maar veilig theater kunnen wij niet bieden. En moet je jongeren tegen alles beschermen? Wat wij tonen, heeft te maken met de complexe wereld waarin we leven, een wereld die ook niet alleen maar veilig is. Daar zouden jongeren toch nuances over moeten leren. Ik denk dat het vooral aan de opvoeders ligt. Verscheidene jongeren zeiden na afloop tegen mij: voor mijn ouders is dit niets, maar voor mij is het zeker wat.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden