Schilderingen sieren de muren van Mexico-Stad

In navolging van de inheemse volken en de Revolutionaire Institutionele Partij blaast een start-up, geleid door twee jonge honden, de Mexicaanse traditie van de muurschildering nieuw leven in. 'Wij willen de Diego Rivera van onze tijd worden.'

Alejandro Revilla (rechts) en Jenaro de Rosenzweig 'in' een van de muurschilderingen in Mexico-Stad. Ze begonnen met een digitale inventarisatie van muurkunst in de stad, maar al snel kregen ze opdrachten en gingen ze bemiddelen tussen bedrijven en kunstenaars. Beeld Julius Schrank / de Voklskrant
Alejandro Revilla (rechts) en Jenaro de Rosenzweig 'in' een van de muurschilderingen in Mexico-Stad. Ze begonnen met een digitale inventarisatie van muurkunst in de stad, maar al snel kregen ze opdrachten en gingen ze bemiddelen tussen bedrijven en kunstenaars.Beeld Julius Schrank / de Voklskrant

Grafisch vormgever Alejandro Revilla (34) en bedrijfseconoom Jenaro de Rosenzweig (35) deelden al jaren een passie voor straatkunst. Op een dag vroegen de vrienden zich af hoeveel muren er in Mexico-Stad met kunst zijn beschilderd. Ze openden accounts op Facebook, Twitter en Instagram en nodigden artiesten uit hun werk te promoten met de hashtag #StreetartChilango - de term chilango duidt alles aan wat uit Mexico-Stad komt.

Binnen de kortste keren hadden ze tienduizenden volgers. De twee maakten een website, lieten alle kunstwerken met de hashtag automatisch op Google Maps verschijnen en creëerden zo een interactieve database van straatkunst in Mexico-Stad. 'Al snel kwamen de eerste verzoeken binnen', zegt Revilla. 'Of we muurschilderingen in opdracht konden maken.'

Tussenpersoon

Dat was ruim tweeënhalf jaar geleden. Inmiddels werken ze samen met 150 kunstenaars die binnen- en buitenmuren van horecagelegenheden, bedrijven en kantoorgebouwen van multinationals in Mexico-Stad beschilderen. Hun bedrijf Streetart Chilango fungeert als tussenpersoon tussen artiesten en opdrachtgevers. 'Kunstenaars zijn een ramp', legt Rosenzweig uit. 'Ze komen nooit op tijd en hebben een heel eigen manier van communiceren. Zo'n hotemetoot van Hewlett-Packard of een andere multinational kan daar niet mee omgaan. Wij wel, dus wij halen de opdracht binnen en zoeken er een geschikte artiest bij.'

Ze houden de regie strak in handen. 'Wij bepalen hoe de muurschildering eruit komt te zien', aldus Rosenzweig. 'Als ze vrij werk willen maken, moeten ze dat maar in hun eigen tijd doen.' De kunstenaar krijgt de helft van de opbrengst. 'Dat is een eerlijke beloning', zegt Rosenzweig. 'Zonder ons zouden ze die klussen nooit binnenhalen.'

Rosenzweig wijst op een blinde muur op een parkeerplaats in Roma Sur, een van de duurdere wijken van Mexico Stad. 'Dit is een van onze beste werken.' Een vervaarlijk uitziende rode duivel torent boven de huizen uit, in zijn hand een blauwgeel masker van de lucha libre, het typisch Mexicaanse vrij worstelen. 'Gemaakt door kunstenaar Andrik Noble', zegt Rosenzweig. 'Hij heeft er ruim een maand aan gewerkt.'

null Beeld Julius Schrank / de Voklskrant
Beeld Julius Schrank / de Voklskrant

Gemexicaniseerd

De ondernemers proberen steevast de Mexicaanse cultuur terug te laten komen in hun ontwerpen. Voor het kantoor van Instagram Mexico ontwierpen ze een polaroidcamera waaruit een kleurrijke Aztekenslang ontsnapt. In hun vrije tijd schilderen de vrienden de stad vol met 'gemexicaniseerde' helden uit Star Wars. 'Mexico wordt te zeer overspoeld door invloeden uit de VS', zegt Revilla. 'Wij zijn trots op onze wortels en willen dat uitdragen.'

Streetart Chilango past in een lange traditie. De inheemse volken maakten al lang voor de komst van de Spanjaarden muurschilderingen, en de Revolutionaire Institutionele Partij (PRI) blies die gewoonte in de jaren twintig van de vorige eeuw nieuw leven in.

null Beeld Julius Schrank / de Voklskrant
Beeld Julius Schrank / de Voklskrant

Analfabeet

De PRI kwam aan de macht na een bloedige revolutie, waarin socialisten, boeren en liberalen zich verenigden in de strijd tegen de autoritaire president Porfirio Diaz. Er kwam een nieuwe grondwet en de PRI beloofde de armoede aan te pakken. De nieuwe machthebbers wilden de idealen van de revolutie promoten en de eenheid in het land bevorderen. Er moest een nieuw gevoel van nationalisme worden aangewakkerd. Omdat een groot deel van de bevolking analfabeet was, waren muurschilderingen een uitgelezen middel.

De staat nam kunstenaars in de arm. Een van hen was Diego Rivera, de in 1957 overleden echtgenoot van kunstenares Frida Kahlo. De metershoge muurschilderingen die hij in opdracht van de PRI maakte zijn nog altijd te bewonderen in het nationale paleis in Mexico-Stad en op de Nationale Autonome Universiteit van Mexico (UNAM). Zijn werk toont de inheemse wortels van Mexico, de onderdrukking van de armen en de helden van de revolutie.

null Beeld Julius Schrank / de Voklskrant
Beeld Julius Schrank / de Voklskrant

Criminelen

'Wij willen de Diego Rivera van onze tijd worden', zegt Rosenzweig zelfverzekerd. Daarbij benadrukt hij dat Streetart Chilango geen banden heeft met de staat. 'De Mexicaanse regering bestaat uit criminelen', zegt hij fel. Revilla werpt hem een waarschuwende blik toe. 'We zijn niet tegen de regering', herstelt Rosenzweig zich. 'We willen met niemand problemen, we zijn net begonnen. Als we bekend komen te staan als rebellenclub kan het zomaar afgelopen zijn.'

Behendig steekt Rosenzweig over tussen het langsrazende verkeer door, doorlopend bekenden groetend, en houdt dan stil voor een muurschildering van artiest Curiot. Het kleurrijke werk is doorspekt met symboliek van de Noord-Mexicaanse Huichol indianen. 'Prachtig toch?', zegt Rosenzweig met een tevreden glimlach op zijn gezicht. 'Gefinancierd door Nike.'

Voor toeristen en andere geïnteresseerden organiseren de vrienden iedere vrijdag een rondleiding. De ondernemers tonen zowel muurschilderingen met betaald als met vrij werk, en leggen bij elk kunstwerk uit hoe het tot stand kwam. Een passerende oude vrouw houdt stil en luistert mee als Rosenzweig de geschiedenis van een metershoge afbeelding van een adelaar uit de doeken doet. 'Ik woon hier om de hoek', zegt ze. 'Van mij mogen ze alle muren volschilderen.'

Met zijn Adidas-trainingsbroek, capuchontrui vol verfvlekken en verweerde rugzak heeft Rosenzweig veel weg van een doorgewinterde graffitiartiest. Maar alleen het woord al doet de ondernemer gruwelen. 'Ik moet niets hebben van graffitispuiters', zegt hij. 'Met hun lelijke letters spuiten ze over straatkunst heen. Het is illegaal wat ze doen, ze hebben geen respect en zijn alleen geïnteresseerd in het afbakenen van territorium.'

null Beeld Julius Schrank / de Voklskrant
Beeld Julius Schrank / de Voklskrant

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden