Scherper én milder is de tweede autobiografie van John Lydon

Scherper én milder is de tweede autobiografie van John Lydon, beter bekend als Johnny Rotten van de Sex Pistols.

Hoewel nog geen 60 publiceerde John Lydon onlangs al zijn tweede autobiografie. De eerste, Rotten: No Irish, No Blacks, No Dogs, maakte in 1993 veel indruk door de openhartigheid en het gebrek aan scrupules waarmee Lydon zijn geschiedenis verwoordde. In vlotte en vaak zeer geestige bewoordingen vertelde Lydon (geholpen door twee ghostwriters) onder meer over zijn bestaan als Johnny Rotten, frontman van de legendarische punkband de Sex Pistols.

Het was ook een bijzonder boek omdat het een van de eerste getuigenissen was van iemand die de punkgeschiedenis in de tweede helft van de jaren zeventig niet alleen had meegemaakt maar die zelf ook mede had bepaald.

Pop- en rockmemoires waren nog betrekkelijk zeldzaam en de jaren van de punk (zo tussen 1975 en 1978) waren pas net toe aan een serieuze behandeling door pophistorici en -journalisten.

Beeld Getty

Standaardwerk

Het belangrijkste boek, dat nog altijd geldt als standaardwerk, was England's Dreaming - Sex Pistols and Punk Rock van Jon Savage uit 1991. Hoe doorwrocht en verhelderend ook, Lydon, toch een van de belangrijkste spelers in Savages verhaal, vond het niks. Sterker nog, hij is zo snel aan zijn eigen verhaal begonnen, omdat hij Savage wilde laten zien hoe het allemaal echt zat.

Zo erg verschilden de boeken inhoudelijk uiteindelijk niet, maar Lydons vaak hilarische relaas las in elk geval lekkerder, wat zich uitte in hogere verkoopcijfers.

Bestseller

Wat Lydon er meer dan twintig jaar later toe heeft aangezet nog een keer zijn verhaal te doen, met hulp van een andere ghostwriter (Andrew Perry) zegt hij niet, maar Anger is an Energy - My Life Uncensored werd eind vorig jaar opnieuw een bestseller in het Verenigd Koninkrijk. De enige popboeken die in 2014 beter verkochten waren twee fanboeken over One Direction.

Lydon blijkt zowel scherper als milder geworden. De toon is zo mogelijk nog bijtender en honender dan in Rotten. Vooral inmiddels overleden hoofdrolspelers als Sex Pistols' manager Malcolm McLaren en Joe Strummer, voorman van The Clash, krijgen ervan langs. McLaren begreep niks van punk en eigenlijk ook niet van geld verdienen en Strummer wilde van punk een wedstrijdje maken, terwijl het ontbreken van onderlinge competitie tussen bands voor Lydon juist de essentie van punk was.

Gevoelige kant

Maar tussen al het gemopper en geschamper door laat Lydon ook de meer gevoelige kant van zichzelf zien. Zo vertelt hij prachtig over het grauwe Noord-Londen waarin hij opgroeit, en huiver je mee als hij beschrijft hoe hij, 7 jaar oud, een hersenvliesontsteking oploopt ('kwam van de ratten op straat') die hem maandenlang in het ziekenhuis houdt.

Ook zijn ouders worden liefdevoller neergezet, maar veel over zijn persoonlijk leven laat hij nog altijd niet los. Hij leeft al meer dan 35 jaar samen met de veertien jaar oudere Nora Forster, maar ze komt weinig in Lydons boek voor. Forster is de moeder van Ari Up, frontvrouw van de legendarische vrouwenpunkband The Slits.

Emancipatie

Ari Up was 14 toen ze in The Slits begon. Samen met The Raincoats bewezen The Slits dat punk veel geëmancipeerder was dan de rock 'n' roll van voor 1976. Lydon verweet Savage en andere geschiedschrijvers in zijn eerste boek terecht dat die te weinig aandacht hadden voor de vrouwelijke kant van de punkmuziek.

Maar zelf heeft hij het er nog altijd nauwelijks over, terwijl zijn familie er zo'n belangrijke rol in speelde. Ari Up, die in 2010 aan kanker is overleden, komt vooral ter sprake als (slechte) moeder, wier kinderen hij met hun oma vanaf 2000 al is gaan opvoeden.

Leven na de punk

Johnny Lydon heeft het dan inmiddels naar zijn zin in Los Angeles, met vrouw en kinderen om hem heen. Hij wordt vaak opgetrommeld als 'celebrity' in niet al te hoogdravende tv-shows en kreeg vorig jaar nog het aanbod om koning Herodes te spelen in een nieuwe theaterbewerking van Jesus Christ Superstar.

Die productie komt er uiteindelijk niet, wat Lydon betreurt. Vermoedelijk had Lydon die rol ook graag op zich genomen om al die mensen die nog steeds hopen op een sterk muzikaal statement van de voormalige Sex Pistol te jennen. Voor hen lijkt dit boek vooral geschreven. Zo bijzonder was die punk nou ook weer niet, is zijn boodschap. Het leven daarna is eigenlijk veel leuker.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden