Schepper van Yes Minister overleden

Postuum Sir Anthony Jay (1930-2016 )

De schrijver van de populaire Britse sitcom Yes Minister bracht cynische wijsheden over de politiek naar het grote publiek.

Yes Minister

Sir Antony Jay, de man die Margaret Thatcher aan het lachen wist te maken, is overleden. Samen met Jonathan Lynn schreef deze publicist en televisiemaker Yes Minister, de politieke sitcom die in de jaren tachtig door miljoenen kijkers in binnen- en buitenland werd bekeken. Het was naar verluidt het enige televisieprogramma waarvoor de toenmalige premier tijd inruimde, temeer omdat de kansloze strijd van bewindslieden tegen hun topambtenaren haar zo bekend voorkwam. Thatcher kreeg zelfs de kans om zelf een sketch te schrijven, waarin ze voorstelde om economen af te schaffen, maar anders dan Jay waren de hoofdrolspelers geen bewonderaars van de IJzeren Dame.

Antony Rupert Jay werd geboren op 20 april 1930. Na onderwijs te hebben gevolgd aan St Paul's, studeerde hij filosofie en klassieke talen in Cambridge. Hij raakte geïnteresseerd in de publieke keuze-theorie, een stroming in de politicologie die ervan uitgaat dat mensen primair handelen op basis van verlicht eigenbelang. Dat geldt met name ook voor 'publieke dienaren' als ambtenaren en politici. Jay schreef hier boeken over en maakte trainingsvideo's voor managers in het bedrijfsleven, met onder anderen John Cleese. 'Ken je vijand', zo luidde het motto, 'en vindt een weg om te profiteren van diens eigenbelang.'

De kroon op zijn werk was Yes Minister, waar de onfortuinlijke, maar op macht beluste minister Jim Hacker en diens assistent Bernard Woolley de speelballen zijn van de sluwe secretaris-generaal Sir Humphrey Appleby. De serie was zo populair en invloedrijk dat de term 'Sir Humphrey' synoniem ging staan voor 'rijksambtenaar'. Sir Humphreys cynische wijsheden als 'roep nooit een onderzoek uit tenzij je de zeker bent van de uitkomst' en 'diplomatie gaat over het overleven van de komende eeuw - politiek gaat over overleven tot vrijdagmiddag' doen nog steeds opgeld in politieke kringen. In 1988 werd de koningsgezinde Jay geridderd, op voordracht van zijn trouwste fan, Margaret Thatcher.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.