Schaarse chips drijven prijzen pc's op

Personal computers worden waarschijnlijk honderden guldens duurder als de angst voor schaarste aan geheugenchips voortduurt. De angst is gerechtvaardigd, zeggen analisten....

Prijzen van personal computers gingen jarenlang maar een kant op, naar beneden. Binnenkort gaat dat veranderen als pc's mogelijk honderden guldens duurder worden. 'Een prijsverhoging zit echt wel in de lucht', zegt directeur Ferdi Jonkeren van de pc-winkelketen Dynabyte.

De boosdoener is wat bekend staat als de 'varkenscyclus' van geheugenchip-prijzen. In luttele maanden is de prijs vervijfvoudigd. Kostte een chip van 64 Megabit nog vijf dollar aan het begin van de zomer, inmiddels is de wereldmarktprijs bijna 25 dollar. Voor de gemiddelde pc, die een flink aantal van deze chips vereist, betekent dat een prijsstijging van 100 tot 200 dollar, ofwel 200 tot 400 gulden.

Momenteel teren de computerfabrikanten nog op oude voorraden die goedkoop zijn ingekocht, maar velen zullen binnen enkele weken nieuwe contracten moeten afsluiten tegen de nieuwe prijzen, vertelt analist Eric de Graaf van ING Barings.

De opmerkelijke prijssprong wordt veroorzaakt door een samenloop van omstandigheden. Na jaren van overaanbod en dalende prijzen staakten de fabrikanten van geheugenchips investeringen in nieuwe fabrieken. Het Duitse concern Siemens nam wegens slechte resultaten zelfs een gloednieuwe fabriek in Engeland volledig uit productie.

Omdat de vraag naar chips bleef stijgen, vooral wegens de gestaag toenemende afzet van pc's, begon de vraag naar chips deze zomer in te lopen op de productie. Daarop begonnen de prijzen eindelijk te stijgen vanaf het dieptepunt van 5 dollar per 64 Mbit - circa 3,5 dollar onder de kostprijs van Siemens.

In september, toen de prijs was gestegen tot 10 dollar en chip-fabrikanten voor het eerst in tijden weer winst maakten, zorgde een lichte aardbeving in Taiwan voor paniek. Op het eiland voor de Chinese kust staan enkele van 's werelds belangrijkste chipfabrikanten op een kluitje en deze kwamen door de beving enkele weken plat te liggen. Hun gevoelige apparatuur was licht beschadigd.

Handelaren raakten in paniek, ondanks de sussende woorden van enkele analisten. 'Het is angst', verklaart De Graaf. 'Producenten van pc's zijn bang dat ze niet voldoende geheugenchips kunnen krijgen.' Dit joeg de prijs op.

Tot overmaat van ramp maakte Intel afgelopen week bekend dat het de introductie moest uitstellen van een nieuw soort geheugenchip. 'Die chips komen dus ook niet. De beschikbaarheid wordt een probleem, constateert Jonkeren van Dynabyte.

En terwijl de prijs richting 25 dollar per 64 Mbit koerst is het maar de vraag of de Taiwanese producenten de markt weer to bedaren kunnen brengen als zij aan het einde van de volgende week weer op volle kracht draaien. De bezettingsgraad van de fabrieken ligt volgens marktonderzoeksbureau VLSI Research namelijk al op 95 procent en zal aan het einde van het jaar 100 procent bedragen. 'Er is geen ruimte meer om de achterstallige vraag in te halen. De balans is doorgeslagen', denkt De Graaf die regelmatig contact heeft met Aziatische collega-analisten.

Zulke fundamentele verstoringen van vraag en aanbod zijn voldoende reden voor verdere scherpe prijsverhogingen, maar pc-handelaren die veel duurder uit zijn, vermoeden eveneens kwade wil bij de chip-producenten. 'Die hebben prijsafspraken gemaakt', zegt een handelaar die anoniem wil blijven.

Hoewel slechts drie producenten meer dan de helft van alle geheugenchips ter wereld maken (het Amerikaanse Micron en de Koreanen Hyundai en Sasmung), zijn prijsafspraken onwaarschijnlijk, zegt De Graaf. 'Als ze met elkaar praten is dat vooral via hun advocaten.' Hij wijst er echter wel op dat de producenten eindelijk een kans zien flinke winst te maken. Zij zullen wel de laatste zijn om de menigte kopers te sussen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden