Schaamteloos dansen op gympen

Het is onjuist dat het egalitaire Nederland geen poepchique uitspattingen kent. Op de gala-uitreiking van de Gouden Televizier-Ring gooide de Nederlandse showbizz alle calvinisme overboord en ging het voluit voor decadentie. Toch constateerde Vlaams journalist Tim F. Van der Mensbrugghe dat ook daar de hang naar het gewone nooit ver weg is.

Sfeerbeeld van het Televizier-Ring Gala Beeld Boudewijn Bollmann

Hoe vaker ik in Nederland ben, hoe meer ik denk: ik kan best Nederlander worden. Niet dat ik van plan ben om Gent ooit te verlaten en naar Nederland te verhuizen. Neen, laat Nederland maar naar hier komen. Het frivole intermezzo België heeft lang genoeg geduurd, tijd om het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden te 'rebooten'.

Terwijl ik aanschuif in de monsterfile van Brussel naar Amsterdam herhaalt de radio om het half uur de stelling van minister-president Mark Rutte dat Vlaanderen en Nederland dezelfde taal en cultuur hebben. Dat zei hij in het Vlaams Parlement. Het is een blijk van ironie dat ik dat moet horen nu ik onderweg ben naar het feest van het enige medium dat nog gemeenschappen kan vormen: de televisie. Het is de kijkkast die een volk verbindt en die volkeren scheidt. Vanavond wordt in het Koninklijk Theater Carré de Gouden Televizier-Ring uitgereikt voor het beste tv-programma. De Nederlandse televisiewereld zal er zichzelf fêteren.

Beeld Boudewijn Bollmann

Nederland en Vlaanderen drijven uiteen

Nederlanders beseffen het niet, maar de Vlaams-Nederlandse toenadering was nooit zo groot als tijdens de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw. Vanaf 1968 keken Vlamingen massaal naar de Nederlandse televisie en die grap duurde tot 1989, toen plots de commerciële zender VTM opdook. Al die tijd was onze openbare omroep een ministerie waar toevallig een paar camera's stonden. Wie wilde, mocht ermee gaan klooien - zolang dat de administratie niet hinderde. Bij de Belgische Radio & Televisie waren zelfs de nieuwslezers politiek benoemd: hun partijkaart had meer gewicht dan hun competentie. Na 1989 moest de BRT zich heel plots bezinnen over de vraag: wat is goede televisie?

Sindsdien is het Vlaamse televisielandschap er stukken interessanter op geworden, maar helaas is de toenadering tot Nederland teruggeschroefd. We drijven weer uiteen. Wanneer een Vlaamse tv-format succes heeft, komt er een Nederlandse versie, en vice versa, maar de kijker zelf zapt niet meer naar de overkant van de staatsgrens. Zodoende heb ik nog nooit gehoord van de programma's en televisiesterren die straks met allerlei awards zullen gaan lopen.

Beeld Boudewijn Bollmann

Welkom in Nederland

In Amsterdam slaag ik erin om zo kundig verkeerd te rijden dat ik per toeval op de parking van de Carré stuit. 'Hebt u een voucher?', vraagt de parkeerwachter.

'Neen, ik wist niet eens dat er een parking was. En had ik een voucher, dan was ik 'm vergeten. Ik ben journalist, ziet u?', leg ik uit.

'O, dat is dan 20 euro', antwoordt de jongeman. Welkom in Nederland, mompel ik tegen mezelf.

Wanneer ik aan de persbalie mijn naam laat vallen, weet men meteen wie ik ben. 'Oei, die Vlaamse reporter van de Volkskrant', lees ik in de ogen van het pr-meisje. Ik krijg zowaar een ticket om de uitreiking in de zaal bij te wonen, een uitzonderlijk voorrecht voor een journalist. Ik vermoed dat de organisatie geen risico's wil nemen: paaien die man!

Toch kies ik ervoor om mijn concullega's te volgen naar de persruimte. Niet dat ik een ondankbare hond ben, maar eten is zeg maar echt mijn ding, zeker als ik sterf van de honger. Geen verlokking kan op tegen de broodjes die op mij staan te wachten in de persruimte. Een Vlaming is nogal gesteld op zijn comfort: liever met een volle maag en een wijntje naar een tv-scherm staren dan hongerig een exclusief gala bijwonen. Plus daarbij: de persruimte, helemaal bovenaan in de Carré, is van een overdonderende klasse. Dat alle wc's en urinoirs verstopt zitten, is een detail waar ik niet moeilijk over doe.

Beeld Boudewijn Bollmann

Voor lul

De show begint. 'Live vanuit Amsterdam! De vijftigste editie van de Gouden Televizier-Ring!', toetert de voice-over. Vanuit het dak van de zaal komt een presentator nedergedaald, maar de techniek werkt niet naar behoren en Jan Smit hangt voor lul aan twee kabels.

In pseudo-spectaculaire tussenfilmpjes krijgen een hoop televisiesterren awards in categorieën die speciaal voor hen lijken te zijn uitgevonden. Verst vliegende tv-reiziger, diepst gravende tv-speurneus, meest jongensachtige jeugdpresentator: je moet al hard je best doen om zo'n bekroning mis te lopen. Terloops leer ik dat Het Klokhuis nog bestaat. Jochei, daar heb ik als kind nog naar gekeken!

Pr-koningin Dayna Gosselaar komt me groeten. Ze is verbaasd dat ik niet in de zaal zit, want ze had inderdaad een zitje voor me gereserveerd nadat ze over mijn ervaringen bij de Gouden Kalveren had gelezen. 'Ik wou ook nog enkele Belgische biertjes voor je inslaan, maar dat is helaas niet meer gelukt', pruilt ze. 'Maar: hier heb je tenminste geen drankbonnetjes nodig!' De dame heeft me perfect doorzien, deze Vlaming laat zich inderdaad omkopen met spijs en drank.

Wanneer Dayna buiten gehoorsafstand is, zegt fotograaf Boudewijn: 'Misschien had je je ticket kunnen verkopen op straat?'

Merde, dat ik daar niet zelf aan gedacht heb! 'Zo zie je maar weer dat Vlamingen geen handelaars zijn', brom ik.

Beeld Boudewijn Bollmann

Wie is Hardwell?

Op het podium staat de Vlaamse meidengroep K3 een kinderlied te zingen. Even later leer ik dat Man Bijt Hond er nu pas mee ophoudt in Nederland, terwijl het Vlaamse origineel al járen dood en begraven op het televisiekerkhof ligt. Fier wil ik het Vlaamse volkslied neuriën, maar mijn geheugen geeft niet thuis wanneer ik de relevante melodie opvraag.

Er wordt 'een Nederlands talent met een wereldwijde carrière' op het podium geroepen en ik begin me af te vragen wie dat kan zijn. Het blijkt een zekere Hardwell, een naam die ik nooit eerder heb gehoord. De man is discjockey, een collega dus van onze Dimitri Vegas & Like Mike, de beste dj's ter wereld (na 2ManyDJs uit Gent). Hardwell reikt de award voor aanstormend talent uit aan Jan Versteegh en het intrigeert me dat die jongen daar zo gelukkig mee is. 'Ik wilde dit zo hard', zegt hij.

Kijk, dat is wat showbizz in Nederland zo leuk maakt. Hier gebeurt alles zonder ironie. Mensen die iets winnen, zijn oprecht verguld en dankbaar en euforisch. Wij Vlamingen kunnen dat niet. Wij moeten succes kapot relativeren, we doen maar alsof we goed zijn. Onze grootste televisiesterren zijn degenen die het vaakst de draak steken met zichzelf en hun succes. 'Doe maar ironisch, want normaal is al te gek', zo kun je de Vlaamse attitude het best samenvatten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden