FotografieSatijn Panyigay

Satijn Panyigay toont niet de dramatiek van de woningbrand, maar de stilte erna

Fotoserie Living (room) kwam tot stand op verzoek van de bewoners.

Satijn Panyigay, (Living) room: Holding On.Beeld K2 -galerie Caroline O'Breen

Achteraf kun je natuurlijk zeggen dat de cirkel rond is. Maar dat was niet direct waar Sam van Rooij (29) en Francine de Ronde (31) aan dachten, toen ze daags na de brand in hun huis, in januari van dit jaar, besloten fotograaf Satijn Panyigay (31) te vragen of ze misschien interesse had in het fotograferen van hun zwartgeblakerde woonkamer. Eerder dachten ze: hoe kunnen we deze vreselijke gebeurtenis omzetten in iets positiefs, iets moois?

Bovendien deden de witte plekken op de muren, waar eerder hun kunstwerken hadden gehangen, denken aan een foto van Panyigay uit de serie Behind Death’s Door (2010). Die foto, deel van hun kunstcollectie en nu dus ook aangetast door rook en hitte, toont de muur in een huis waarop een kastje en voorwerpen die jarenlang op dezelfde plek stonden hun witte silhouetten achterlieten. Voor haar afstudeerproject aan de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht was Panyigay, een fotograaf met een grote hang naar melancholie, op stap gegaan met een bedrijf dat woningen leegruimt nadat de bewoners zijn overleden. In halflege huizen speurde ze naar de onbeduidende overblijfselen van het menselijk bestaan een – doucherekje, een vlek, een scheur in het behang – die na de dood ineens zoveel betekenisvoller waren geworden.

Satijn Panyigay, Hope.Beeld K2 -galerie Caroline O'Breen

Dat Van Rooij en De Ronde na de brand in hun huis onwillekeurig aan het werk van Panyigay moesten denken, is dus niet zo gek. Maar dat het stel de jonge fotograaf vervolgens de kans gaf te komen fotograferen, omdat zo’n leeg huis zo goed binnen haar oeuvre past, getuigt van een wonderbaarlijke lenigheid van geest en een grote liefde voor de kunst. Hetresultaat is nu te zien in galerie Caroline O’Breen in Amsterdam.

Panyigay richtte zich niet op de dramatiek van de brand, maar op de stilte erna. Op de muren die door het roet matzwart waren geschilderd, en op de plekken waar het niet kon komen: de naden, de hoeken en achter de kunstwerken. Ze fotografeerde net zo lang tot het huis ook een beetje van haar was geworden.

Er gaat een weldadige rust uit van de foto’s. Het is alsof het aangetaste huis onder de aandachtige blik van Panyigay weer op adem komt. Die rust en concentratie zijn des te opmerkelijker wanneer je bedenkt dat de fotograaf de klus binnen een paar uur en te midden van schoonmakers klaarde.

En net toen ze wilde weggaan – ze had haar camera al ingepakt – kwam de zon door, vertelde ze op de opening van haar tentoonstelling. Hij scheen door het raam naar binnen en verlichtte de zwarte muur. Die foto vormt nu het hoopvolle sluitstuk van de expositie. Achteraf ja, achteraf is die cirkel mooi rond.

(Living) room. T/m 5/10, galerie Caroline O’Breen, Amsterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden