Reportage Rol inspreken

Sander van de Pavert ‘heeft het dicht bij zichzelf gehouden’ in nieuwe Playmobil-film

Sander van de Pavert in de geluidsstudio van Wim Pel Productions, Diemen. Beeld Daniel Cohen

Na Lego komt ook Playmobil met een film, waarin we de stem horen van Sander ‘LuckyTV’ van de Pavert. De Volkskrant keek mee bij het inspreken, en dat klonk... intens. ‘Moet je eens bij ons thuis komen.’

LuckyTV-maker en inspreker Sander van de Pavert (43) zit in de geluidsstudio, buigt zich iets richting de microfoon, ademt diep in en gaat los. ‘WAAAAAAAAAHHH!…HUH HUH HUH HAAAAA…! WAAAAHHAAAAAAH…! HAHAHAHA…OEMPHHH.’

Korte stilte.

‘Ja, top-top-top!’, zegt editor René Schardt, vanuit de aanpalende controlekamer. ‘Jezus, leef je nog?’

‘Moet je eens bij ons thuis komen kijken’, repliceert Van de Pavert, droogjes. ‘Kun je misschien nog even naar de voorlaatste schreeuw luisteren? Die vond ik niet zo mooi.’

‘Deze?’ vraagt de editor, tokkelend op z’n toetsenbord. ‘HUH HUH HUH HAAAAA…!’

‘Die is een beetje zwakjes ja’, meent Van de Pavert.

‘Sommige acteurs kúnnen niet meer dan dat hoor’, prijst nasynchronisateregisseur Nine Meijer. ‘Wat jij dus zwakjes noemt.’

Nummertje 43 was dat, van de 156 stukjes tekst en geluiden, ‘inzetten’, die Van de Pavert vandaag inspreekt voor Playmobil de film. De Nederlands gesproken versie van de Engelstalige animatiefilm Playmobil: The Movie is vanaf 7 augustus te zien in de bioscoop. In de zojuist ingesproken scène, nog vroeg in de film, vliegt zijn poppetje door de lucht. Soms behelst zo’n inzet een enkele schreeuw of kreun, soms ook een uitvoerige dialoog, die naar het Nederlands is vertaald en zorgvuldig op de Playmobil-gelaatsuitdrukking is afgestemd.  

Playmobil de film de film gaat over twee échte kinderen, Marla en haar broertje Charlie, die op een of andere manier in Playmobilpoppetjes veranderen en een avontuur beleven dat ze dwars door de diverse Playmobilwerelden voert: piraten, Romeinen, Vikingen, cowboys, geheim agenten, dinosauriërs, feeën – het hele assortiment.

Licht Haags

Van de Pavert doet de stem van Del, een foodtruckchauffeur. Hij heeft de film niet gezien, maar wel al eerder de trailer ingesproken. ‘Ik heb het dicht bij mezelf gehouden. Dus we hebben te maken met een jongen met euh… licht Haagsche inslag. Van de straat, stel ik me zo voor.’

Uit de Playmobil de film, rechts het personage van Van de Pavert Beeld Independent Films

De man van LuckyTV heeft een reputatie wat betreft het lenen van zijn stem aan anderen – van vrouwzoekende boeren en Wie is de mol-deelnemers tot leden van het koningshuis – maar werd niet eerder benaderd voor het inspreken van een animatiespeelfilm. ‘Of misschien ook wel, maar toen was ik te druk. Maar voor wat? Hmm. Kan ook mijn verbeelding zijn geweest. Hoe dan ook: dit is wel de eerste keer dat ik het dóé.’

Hoe dat ontstaat: iemand van de Nederlandse distributeur Independent Films riep bij de stemcastbespreking: ‘en die van LuckyTV’. Iedereen aan tafel knikte. Ja natuurlijk, Sander van de Pavert.

Die zou geen bekende of hem inspirerende stemacteurs kunnen opnoemen. ‘Nee, let ik nooit zo op. Maar geluid fascineert me wel, geluid in het algemeen. Vroeger keek ik heel veel sciencefictionfilms, Star Wars enzo: ik kon al die idiote stemmen doen, van de wezens en robots. Maar óók het geluid van de broodmachine, of van het gereedschap van mijn vader. Deed ik allemaal na, als kind. Misschien was het gereedschap van mijn vader mijn voorbeeld – meer dan die stemacteurs.’

Speelde Van de Pavert met Playmobil, als kind? ‘De eerlijkheid gebiedt mij te zeggen dat dit niet het geval was. Ik was geen Playmobilman. Ik was euh… van dat andere plastic speelgoed. Mijn ouders gaven me dat. Ik heb heel wat afgebouwd.’

Del, het personage Sander van de Pavert in Playmobil de film Beeld Independent Films

Goeie gast

De geluidsopnamen van vandaag vinden plaats in de studio van Wim Pel Productions, op een bedrijventerrein in Diemen. Het interieur van het gebouw is behangen met posters van de vele films en series die Playmobil voorgingen en óók hier werden ingesproken, van Spongebob tot Toy Story 4. Zojuist werd Van de Paverts anderhalve meter hoge Playmobilpop binnengebracht; promotiemateriaal van hol plastic. Ook was er een korte voorbespreking voor de geluidsopnamen. Van de Pavert: ‘Vertel eens wat over die Del. Waar komt-ie vandaan? Wat is zijn rol in het hele verhaal?’

De regisseur: ‘Del heeft dus een foodtruck. Marla is een écht mens. Die wordt een Playmobil-poppetje en raakt haar broertje kwijt op de snelweg. En daar rij jij op dat moment ook, met je bus. Zij blijkt goud bij zich te hebben. En als je dat ziet, denk je: ik wil haar wel helpen.’

‘Precies ja’, zegt Van de Pavert.

‘In principe ben je gewoon een goeie gast, een hippie. Maar je zoekt wel overal handeltjes. Je hebt hooi verkocht, maar dat blijkt betoverd hooi te zijn. Het verandert paarden in vliegende eenhoorns met glitters.’

‘Gruwelijk.’

‘Dus je krijgt kopers achter je aan die niet zo blij zijn.’

‘Ik denk dat ik daar wel wat mee kan’, rondt Van de Pavert af.

De film als etalage

Het Deense speelgoedmerk Lego ging het Duitse Playmobil voor met de blockbuster The Lego Movie (2014), gewaardeerd door publiek én critici. Wie als speelgoedfabrikant nog een beetje mee wil doen, nu fysieke speelgoedwinkels almaar schaarser worden, móét de bioscoop in om de waar uit te stallen. Ander speelgoed – Star Wars – begon in de bioscoop. Hoe lang zo’n koppeling tussen film en speelgoed lucratief blijft (of enigszins creatief), valt niet te voorspellen. Maar het Lego-imperium telt inmiddels al vier speelfilms, met nog minstens twee in de maak.

Lego sloot een deal met Warner Bros. Playmobil: The Movie is gemaakt door de Franse animatiestudio On Animation, die eerder ook Playmobil-televisiefilmpjes maakte onder de titel Super 4. Voor het Engelstalige origineel sprak Daniel Radcliffe (Harry Potter) een van stemmen in, de Amerikaanse stand-upcomedian Jim Gaffigan was Del. Anders dan bij films van grote Amerikaanse studio’s, waar dialoog niet zomaar mag worden aangepast, biedt de Nederlandse versie van de Playmobil-film wat meer ruimte voor eigen inbreng.

Van de Pavert, over het woordje ‘maat’, in het script. ‘Gozer ligt voor mij wat dichterbij, is dat voor jullie ook oké?’

Ja hoor: ‘Maar luister gozer, ben jij geïnteresseerd in een exclusieve levering zeldzaam betoverd hooi?’

De regisseur: ‘Dit is anders werken dan met de gemiddelde stemacteur. Sander zet alles naar z’n eigen hand, het klinkt allemaal zo… natuurlijk.’

De editor: ‘Hij ziet dat poppetje en begint gewoon te knallen.’

Beeld Independent Films

Om 19.00 uur staat alles erop. En heeft Van de Pavert nog stem over. ‘Als ik Freek Vonk doe, voor LuckyTV, is dat heel erg schreeuwen en druk doen en hijgen – dán ben ik wel bekaf. Maar ik heb m’n stem nooit kapot geschreeuwd. Nee, ik denk dat er maar weinig mensen zijn die dit zo goed kunnen als ik, als ik zo vrij mag zijn.’

Harde lach van de filmpjesmaker. Hij gaat dit vaker doen. ‘O zeker. Op naar Pixar.’

Praten voor geld

Huub Dikstaal (51) is een van Nederlands meest ervaren stemacteurs. Hij is te horen in Mulan (soldaat Ling), Cars (diverse raceauto’s), Pokémon (stadionomroeper), Teletubbies (Dipsy), Minions (boze buurman), Wreck-It-Ralph (donut-agent), Frozen (Ana & Elsa’s vader), Inside Out (Rileys vader) en Finding Dory (Dory’s vader), De Fabeltjeskrant (Meneer de Uil).

Ook is hij de Nederlandse Woody, in Toy Story. De derde; Gijs Scholten van Aschat was Woody in de eerste film (1995), Peter Paul Muller nam het over in de tweede (1999). Deel drie (2010) en vier (nu in de bios) zijn voor Dikstaal.

‘Komt vaker voor ja, zulke wissels’, zegt de stemacteur. ‘Omdat er veel tijd zit tussen de films. Soms kan of wil iemand niet meer, of vragen ze te veel geld.’

Over Tom Hanks, de Woody uit het origineel. ‘Hanks heeft een heel duidelijk, kenmerkend timbre. Je pikt hem er meteen uit. Gijs, Peter Paul en ik hebben een iets neutralere mannenstem. Woody is gewoon mijn eigen stem. Uiteindelijk is stemacteren ook gewoon acteren: je moet de scène aanvoelen, dan volgt je stem vanzelf.’

De acteurs die originele films inspreken hebben een voordeel: hun stemmen worden meestal vastgelegd vóór de animatie af is; de mimiek en beweging wordt gevormd naar hun stem. Ze leveren dan wel eerst veel variaties, zodat het animatieteam wat te kiezen heeft. ‘Beroemdste voorbeeld is Robin Williams als geest in de fles in Aladdin. Hij mocht vrij spuien en improviseren, vervolgens zijn ze op basis daarvan gaan tekenen.’

Dikstaal zit al ruim twintig jaar in het vak, hij werkt ook als inspreekregisseur en vertaler. Er is steeds meer werk voor insprekers, met dank aan de groei van de kinderzenders als Cartoon Network en Nickolodeon en platforms als Netflix en Amazon. Ook voor games moeten stemmen worden ingesproken. De standaardtarieven voor Nederlandse stemacteurs liggen al tijden vast. 51,25 euro per uur voor televisiewerk, 120 à 125 per uur voor films. 

Uiteraard gelden andere tarieven voor beroemde insprekers: die worden ook betaald voor hun stem op de filmposter. ‘Logisch. Dan komt zo’n film ook aan bod in RTL Boulevard, kun je ‘m in het zonnetje zetten.’

Jeroen Pel (41), eigenaar van de Wim Pel Productions geluidsstudio, valt op dat de leeftijdscategorie van de doelgroep voor wie nasynchronisatie wordt verzorgd, aan het stijgen is. ‘Vroeger was het tot een jaar of negen, vanaf die leeftijd kunnen kinderen goed genoeg lezen en was er de ondertiteling. Maar nieuwe generaties kijken anders: die zitten ondertussen ook op hun telefoon of tablet, doen van alles tegelijk. Dan is luisteren in je eigen taal prettiger.’

Playmobil vs. Lego

Playmobil 

Wat?

7,5 cm grote plastic poppetjes, sinds 1982 uitgevoerd met roterende polsjes.

Origine?

In de vroege jaren zeventig bedacht door Duitse uitvinder Hans Beck, in dienst van de in 1870 opgerichte speelgoedfabrikant Brandstätter Group. In 1973 lagen de eerste ridders, indianen en constructiemedewerkers in het winkelschap. Nederland was meteen een grote afnemer.

Hoofdkwartier?

Zirndorf, Duitsland. Tevens locatie van een van de Playmobil-pretparken.

Omzet?

686 miljoen euro (2018)

Films?

Een DVD, in 2009: Het geheim van pirateneiland. En nadien de tv-serie Super 4, twee seizoenen en 104 afleveringen. Populair, al klonk er wat kritiek: die vrouwelijke Playmobil-poppetjes verdienden wat zinniger dialoog.

Alliantie met Hollywood?

Nee. Playmobil: The Movie is een Duits-Franse productie.

Lego

Wat?

4 cm grote plastic poppetjes, bestaand uit hoofd, romp en onderstel.

Origine?

Bedacht door Ole Kirk Christiansen , meubel- en speelgoedmaker, die de naam LEGO bedacht (van het Deense leg godt - speel goed) en vanaf 1949 vastklikkende blokjes aanbood. In 1978 kwamen de eerste poppetjes.

Hoofdkwartier?

Billund, Denemarken. Ook de locatie van het eerste Legoland pretpark.

Omzet?

4,9 miljard euro (2019)

Films?

Niet te stuiten, sinds de speelgoedfilm doorbraak The Lego Movie (2014). Inmiddels ook The Lego Batman Movie (2017), The Lego Ninjago Movie (2017) en The Lego Movie 2 (2019).

Alliantie met Hollywood?

De Legofilms verschijnen onder de paraplu van Warner Bros en profiteren handig van de superheldenlicenties van de Hollywoodstudio.

Vanaf volgende week te zien

Playmobil de film is vanaf 7 augustus te zien in de Nederlandse bioscoop. Naast LuckyTV-maker Sander van de Pavert spraken Ruben Nicolai, Jandino Asporaat en Sarah Nauta stemmen in voor de Nederlands gesproken versie. Ook de originele, Engels gesproken variant (o.a. met Daniel Radcliffe) verschijnt in de Nederlandse bioscoop.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden