TV-recensie Hanna Bervoets

Sad Multifandom-video’s zijn misschien wel de nieuwe tienerdagboeken

Beeld de Volkskrant

Dit stukje ging eigenlijk over iets anders. Ik wilde schrijven over de aantrekkingskracht van tienerserie 13Reasons Why, waarvan het tweede seizoen onlangs op Netflix uitkwam. Seizoen één draaide om de zelfmoord van de gepeste Hannah Baker, de nieuwe reeks gaat vooral over de achterblijvers en hun problemen. Deze tienerhelden kampen met depressie, zelfmoordgedachten, verslaving, pesterijen of moordneigingen, ze doen aan automutilatie en/of hebben last van seksuele intimidatie. Critici noemden de hoeveelheid drama ongeloofwaardig, maar de serie is mateloos populair. Toen ik wilde onderzoeken wat fans zo aantrekt, stuitte ik op iets waarvan ik nog nooit had gehoord. Duizenden filmpjes binnen een relatief jong YouTube-genre: ‘Sad Multifandom’.

Wat is Sad Multifandom en wat heeft het te maken met 13 Reasons Why? Een definitie van ‘Sad Multifandom’ is lastig te vinden; een zoekopdracht op Google levert geen artikelen op, alleen die eindeloze stroom YouTube-filmpjes  elke paar uur wordt er een nieuwe Sad Multifandom-video geüpload. Een Multifandom-video, leren die filmpjes, is een fanvideo, een eerbetoon, waarin beelden uit films en series verwerkt zitten: een compilatie van scènes dus, soms op muziek. Populair bronmateriaal zijn de tienerseries Riverdale, 13 Reasons Why en Pretty Little Liars, en jongerenfilms als The Fault in our Stars en Anesthesia. De meeste Multifandom-video’s hebben het voorvoegsel ‘Sad’ in hun beschrijving, maar ook zonder die aanduiding is de strekking vaak verdrietig. We zien personages huilen, schreeuwen, overgeven. Filmpjes dragen titels als: ‘Life is pain’, ‘I’ve had enough’ of ‘Let me die’. De best bekeken video’s draaien om zelfdestructie. Zo sluit Sad Multifandom qua thematiek perfect aan op 13 Reasons Why, en scènes uit die serie keren steeds terug, ook veelbekritiseerde beelden waarin Hannah Baker haar polsen doorsnijdt.

‘Trying to put my emotions into this’, schrijft iemand bij z’n filmpje. Misschien een roep om hulp, in elk geval een schreeuw om waardering. Die krijgt hij. Kijkers voelen zich gesteund, schrijven ze, delen duimpjes en hartjes uit. Vaak voorzien makers hun Sad Multifandom-video ook van een min of meer opbeurende boodschap: ‘Stay strong, you’re not alone!’

Wie al die huilende gezichten achter elkaar gemonteerd ziet, zou ongerust kunnen raken over onze YouTube-generatie, al is het glorificeren van lijden natuurlijk van alle tijden. De jonge Werther, Percy Shelley, The Smiths, Cobain, emo’s, gothics: sad multifandoms avant la lettre. De aantrekkingskracht zit hem waarschijnlijk in het groteske. Ja, misschien moeten we al die beelden van zelfmoordpogingen en automutilatie niet als wensdromen zien, maar als weinig subtiele metaforen, waarmee pubers van nu vorm geven aan hun binnenwereld. Het bekijken van een reeks Sad Multifandom-video’s als het doorspitten van een stapel tienerdagboeken, al zijn het anno 2018 seriepersonages die de puberpijn verwoorden. Die personages zijn cool ondanks hun verdriet, de ideale avatars voor tienerschmertz dus. Zo zijn Sad Multifandom-video’s misschien wel precies wat ze zeggen te zijn: een uiting van fandom, van waardering, juist omdat de makers soms zo sad zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden