Tv-Recensie Frank Heinen

Rutte en Baudet die met elkaar gaan debatteren? Ze weten de media perfect te bespelen

Afgelopen dinsdag sprak Mark Rutte in een zaaltje in Barendrecht. De VVD trommelde een legertje journalisten op. Er zou iets bijzonders gebeuren. Dat bijzonders bleek de aankondiging dat Rutte de rechtstreekse aanval op Thierry Baudet opende: ‘Het wordt tijd dat jouw onzinnige beweringen bestreden worden.’

Plots was de premier de vader die zijn kinderen voor naderend onheil tracht te behoeden. Als nogmaals een Nexit-apologeet het grootste stemmenkanon van het land werd, zouden we de kneusjes van Europa lijken. Vandaar dat live debat. ‘Zodat Nederland snapt wat er op het spel staat.’

Die quotes werden overal herhaald. Nieuwsuur-presentator Jeroen Wollaars: ‘Zo werkt dat, hè. Wij worden gebeld op het moment dat zij iets belangrijks willen gaan vertellen.’

Vrijdag volgde het onvermijdelijke aanbod. Bij Pauw wilden ze dat debat ‘@MinPres - @thierrybaudet graag faciliteren’. Binnen 24 uur volgde er witte rook: ‘Het gaat door!’ Dat potje stond dus al wat langer op het vuur.

Samenvatting: de premier probeert in campagnetijd een dreigende verkiezingsnederlaag af te wenden door een Europese verkiezing om te buigen in een direct duel met een opponent die opgewekt filmpjes van de Identitaire Beweging rondtwittert. Een van de bestbekeken (publieke) tv-programma’s springt onmiddellijk in de houding en maakt ruim baan op de avond vóór de verkiezingen, een bewezen electoraal topmoment. Rest van de partijen vakkundig kaltgesteld. Bij het bordje ‘NPO’ rechtsaf en kom maar binnen met je knecht.

En ja, er is woensdagavond ook een NOS-debat met de Europese lijsttrekkers. Het voornaamste probleem daarmee is dat in de vorige zin het woord ‘ook’ noodzakelijk was.

Ik kreeg er een haast dystopisch gevoel bij. De relaties tussen politiek en tv-programma’s zijn al langer tamelijk innig, maar dit doldwaze een-tweetje doet denken aan het soort vrijpartij waarbij de argeloze toeschouwer onmogelijk kan onderscheiden welk lichaamsdeel aan wie toebehoort. Twee kandidaten, uit min of meer dezelfde politieke windrichting, beiden onverkiesbaar, op eigen verzoek met elkaar laten debatteren om een duel te suggereren dat niet bestaat, is een manipulatie van de werkelijkheid. Tom-Jan Meeus schreef vrijdag in NRC Handelsblad over de nieuwe generatie politici: ‘Nooit eerder bespeelden ze de media met zoveel finesse.’

De vraag is hoeveel finesse je nodig hebt om media te bespelen die zich zo graag láten bespelen. Hé: je bent geen instrument. Je bent een talkshow, of een nieuwsprogramma. Je wordt uit publiek geld gefinancierd. Het faciliteren van politieke MMA-gevechtjes op bestelling moet anderen ook wel lukken.

Natuurlijk, er is die ene mogelijkheid. De Donorshow-optie.

Het is woensdagavond. Alles is in gereedheid, alle columnisten zijn woedend geweest, het debat staat op het punt van beginnen en dan neemt Jeroen Pauw het woord om te vertellen dat het allemaal één grote stunt is geweest, bedoeld om aandacht te genereren voor het verdwijnen van onafhankelijke, inhoudelijke politieke journalistiek op tv. In dat geval neem ik alles terug.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden