Rusland waarschuwt terecht voor koude filmoorlog

Wekelijks nemen de cultuurspecialisten van de Volkskrant stelling in de wereld van film, muziek, theater of beeldende kunst. Deze week: Bor Beekman.


Sandra Bullock in Gravity Beeld -

Gevraagd naar de nieuwe Koude Oorlog, antwoordde de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry in een interview met NBC: 'We zien dat niet zo. Dit is níét Rocky IV.'

Rocky, in 1985 (net als in 1976, 1979, 1982, 1990 en 2006) gespeeld door Sylvester Stallone. De Amerikaanse underdog die in deel 4 de Sovjet-boksreus Ivan Drago onttroont in een heroïsch boksgevecht in Moskou en dan de microfoon pakt en de harten wint van het voltallige politbureau op de tribune. 'If I can change, then you can change, everybody can change!'

Vuile propoganda

Vuile propaganda, volgens de Russische staat. De film werd verboden, maar gedijde op de zwarte markt. Vier jaar later viel de Muur.

In 2002 bezocht moeder Jackie Stallone (92) Rusland en hielp Gorbatsjov haar bij het speuren naar familie van Sly's naar Amerika geëmigreerde betovergrootmoeder. Een achter-achter-achterneef werd opgeduikeld, een Russische multimiljonair die deed in olie, hotels en cosmetische chirurgie. De man leek zelfs wel wat op de beroemde Amerikaanse acteur - het was net een film.

Vorig jaar wijdde het staatsmuseum van Sint-Petersburg zelfs een retrospectief aan Sylvester Stallone de schilder. 'Wij vertonen hier geen werk van zwakke kunstenaars', sprak de Russische museumdirecteur vol lof over de doeken van de acteur. Alles was vergeven.

Maar nu dreigt de verkoeling wederom over te slaan op de filmindustrie. Zo heeft de Doema een wetsvoorstel in voorbereiding om de hoeveelheid jaarlijks tot de bioscopen toe te laten Hollywoodproducties drastisch te beperken. En pleit senator Batu Khasikov, lid van het cultuurcomité van het parlement (én wereldkampioen kickboksen), voor een strengere censuur: 'Buitenlandse films die ons demoniseren of als primitief en dom afbeelden, moeten worden geweerd uit de bioscoop!'

Voor Russen die per se zo'n buitenlandse film willen kijken, gaf het ministerie van cultuur deze week een lijst vrij van honderd titels die wél worden aanbevolen. Smaak kan de staat niet worden ontzegd: Rocco e i suoi fratelli (Luchino Visconti), Het zevende zegel (Ingmar Bergman), Apocalypse Now (Francis Ford Coppola), The Godfather (idem), Bambi (Walt Disney) en - vooruit - Titanic (James Cameron).

Russische bad guy

De Russen hebben een punt. Terwijl China de Chineesvrees al in de scriptfase uit Hollywoodblockbusters poetst en zelfs Noord-Korea erin slaagt de nieuwe Amerikaanse komedie The Interview op afstand te kuisen, dook plots weer die karikaturale Russische bad guy op. Van The Avengers en The Amazing Spider-Man 2 tot Die Hard 5. En in Gravity was een Russische raket de katalysator van dat verwoestende ruimtepuin.

Rusland is, naast China, een voornaam wingebied voor Hollywood. Het was dan ook uit nood, die greep naar de Rus, verklaarden analisten uit de filmindustrie. Het publiek was Al Qaida zat.

Stallone geeft ondertussen het goede voorbeeld: zijn The Expendables (uit 2010) rekent af met fantasiestaatjes, huurlingen en Somaliërs. En Rambo gaat binnenkort (2015) aan de slag met een Mexicaans drugskartel. Maar ook zijn opties dunnen uit.

Alle hoop is nu gevestigd op de Islamitische Staat en Boko Haram. De laatste vijanden zonder multiplex-bioscoop.

Wekelijks neemt Bor Beekman, Robert van Gijssel, Hein Janssen, Rutger Pontzen of Wieteke van Zeil stelling in de wereld van film, muziek, theater of beeldende kunst

Rusland waarschuwt terecht voor koude filmoorlog

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.