Rus Chardzjijev liet ook veel belangwekkende documenten na

Niet alleen de kunstcollectie, maar ook het kunsthistorisch en literair archief van de Russische verzamelaar Chardzjijev bevat zeer waardevol materiaal....

Van onze verslaggeefster

Hella Rottenberg

AMSTERDAM

Chardzjijev stierf in juni 1996, en zijn nalatenschap is ondergebracht in een stichting. Deze stichting, bestuurd door mr. Ch. Privé, is in opspraak gekomen doordat de wijze van beheren zeer ongebruikelijk is en er geen enkel toezicht is geregeld.

Het archief van Chardzjijev raakte verspreid toen hij Rusland in 1993 verliet en zich in Nederland vestigde. Een groot deel is aan de grens in beslag genomen en bevindt zich nu in Moskou in het staatsarchief voor literatuur. Maar de rest arriveerde in Amsterdam en belandde in Chardzjijevs bibliotheek.

Hierin bevinden zich honderden manuscripten, artikelen en brieven van onder anderen de avantgardistische kunstenaars Malevitsj, Larionov, Kandinsky, Filonov, Tatlin, Goero en Kljoen. Bekker trof een dagboek aan van de schilderes Gontsjarova. Van al deze kunstenaars bezat Chardzjijev vele kunstwerken.

De literaire collectie lijkt grotendeels in Moskou te zijn achtergebleven. In Amsterdam zijn niettemin bijzondere manuscripten en bundels, zoals het origineel van Charms' toneelstuk Jelizaveta Bam en een gezamenlijk gemaakte bundel door de dichter Chlebnikov en de kunstenaar Kroetsjonych. Een origineel van een gedicht van Osip Mandelsjtam en een brief van Nadezjda Mandelsjtam aan Chardzjijev zaten tussen de papieren.

Bekker heeft een jaar gewerkt om het archief te ordenen, dat als een grote berg papier en dozen in Chardzjijevs bibliotheek lag. De handschriften en documenten lagen onder het stof, maar waren verder in goede staat. Het archief is nu in 94 dikke kartonnen mappen geordend en summier beschreven op 54 getikte pagina's.

Volgens Bekker is er uit het archief niets verdwenen. 'Je moet een kenner zijn om te weten wat je moet pakken. Dan had ík het moeten doen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden