Ruiters

Waarom heet het zondagprogramma van Jeroen Pauw en Paul Witteman eigenlijk Woestijnruiters?..

Mooie titel natuurlijk.

De leader heeft misschien iets halfhartigs. Hij is getekend, maar voor de zekerheid zijn toch de pasfotootjes van de twee presentatoren op de plek van hun hoofd gemonteerd. De muziek zweemt naar Morricone, maar wil het niet worden.

Niettemin belooft het wat. De cartooneske figuurtjes galopperen onder andere langs een cactus, die zowel naar Nevada kan verwijzen als naar de oudtestamentische Sinai: naar de mythologie van zowel John Wayne als Mozes. Te paard dus onderweg naar drama, avontuur en ontbering! Wie zou daar niet naar willen kijken?

Maar dan begint het eigenlijke programma, en je ziet twee keurige heren in een modern Hollands televisiestudiodecor zitten, dat wil zeggen met drie of vier gasten aan een grote tafel, en rondom geanimeerd publiek aan wat kleinere, des te gezelliger tafeltjes, waarop ook nog een eenvoudige consumptie geserveerd kan worden.

Niks op aan te merken uiteraard, en die twee zullen dadelijk bovendien intelligente en gewiekste vragenstellers blijken - maar waar is de woestijn? Waar zijn de paarden? Waar blijven het drama, het avontuur en de ontbering die me toch voorgespiegeld waren toen ik ze een barre, onontgonnen wereld tegemoet zag stormen?

De gebroeders Lumière, die in feite aan de wieg stonden van wat ooit ook televisie zou worden, hadden het er in 1895 voor over om met hun kinematograaf helemaal naar de monding van de Rhône te reizen voor de verfilming van een onderwerpje van niks, te weten de aankomst van een stoomtrein op het perron van La Ciotat. Terug in Parijs legden ze het moment vast waarop arbeiders een fabriek verlieten. Vervolgens reisden ze weer naar de provincie voor een regiment soldaten op mars. En daarna nog weer eens helemaal naar Lyon om de verrichtingen van de plaatselijke brandweer te filmen.

Waren zij niet de eerste, en de ware woestijnruiters in de geschiedenis van het bewegende beeld?

Misschien is hun geest trouwens nog altijd vaardig over de Franse televisie. Als je 's avonds om acht uur naar de nieuwsuitzendingen op France 1 of 2 kijkt, zie je gemiddeld een kwartier lang de brandende actualiteit, maar dan nog een half uur achter mekaar allerlei 'nieuws' uit eigen land dat in het licht van de eeuwigheid zo goed als zeker niets te betekenen heeft.

Desondanks gaan er cameraploegen voor op weg naar een fietsenmaker in Quimper die een sportrijwiel heeft ontwikkeld voor demente bejaarden met één been. Of naar Époisses, waar een kaas is gelanceerd die niet ruikt en niet wegloopt. Of naar Condom, dat op de naamdag van de heilige Catherine alle bewoners volgens de van 1346 daterende traditie ook dit jaar weer net zo veel gratis eau de vie laat drinken als ze op kunnen.

Is dat niet ook altijd de allengs totaal verloochende charme van het Venster op de Wereld geweest: dat je er dingen in zag die je anders nooit zou hebben gezien?

In Nederland had je er een afzonderlijke rubriek voor die Van gewest tot gewest heette, en die vaak tot de nok was gevuld met de prachtigste ongedenkwaardigheden.

Wegbezuinigd.

Sindsdien gaat de televisie niet meer op stap, maar ontvangt. Sindsdien is het vroegere land Nederland eigenlijk ook wegbezuinigd, en vervangen door een goedkope virtuele samenleving, die zich uitsluitend op de televisie afspeelt: in een studio, met gasten die altijd en overal zijn geschminkt door dezelfde grimeur, uitgelicht door dezelfde technici, in beeld gebracht volgens eenzelfde standaardschema van close, medium close en totaal. En toegeklapt door eenzelfde publiek, dat in hetzelfde ongedwongen decor dankbaar geniet van dezelfde consumptie.

De televisie heeft ons onder de knie gekregen.

Ik mag graag naar dat programma kijken. Maar waarom heet het eigenlijk Woestijnruiters?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden