Ruilen?

Lowlands-gangers hebben zich verbaasd over de Ruil-o-Rette: oud T-shirt inleveren, ander shirt terug, gratis! Een idee van de Tilburg CowBoys....

Caspar Janssen

Manus Groenen (19) is een tevreden ruiler. Hij heeft zojuist zijn Motörhead T-shirt ingeleverd bij de Ruil-o-Rette van Tilburg CowBoys. Hij kreeg er een T-shirt met de afbeelding van een cavia voor terug. ‘Motörhead heb ik wel gehad’, verklaart hij zijn tevredenheid. ‘Ik zit nu in mijn cavia-periode.’

De Ruilpost van Tilburg CowBoys, een groengele caravan met opschriften als ‘schoon voor vies’, ‘rock & ruil’ en ‘blijer in andermans shirt’, staat deze woensdag in thuisbasis Tilburg, op het terrein van een transportondernemer. Tilburgse kunst- en communicatiestudenten hebben hier een bijeenkomst en kunnen hun oude T-shirts ruilen voor andere oude T-shirts, daarbij aangespoord door de ‘ruilbeambten’ van Tilburg CowBoys: ‘Ruilen maakt vrienden, ruilen maakt vrij, ruilen maakt blij. Neem een andere identiteit!’

De Ruil-o-Rette van het kunstenaarscollectief was een van de opvallendste ‘randactiviteiten’ op Lowlands, vorige week. 1100 T-shirts verwisselden er van eigenaar. De ingeleverde shirts werden ter plekke gewassen en gedroogd en opnieuw ter ruil aangeboden. De meegenomen exemplaren kregen een stempel mee: geruild op Lowlands 06.

De festivalgangers waren verbaasd dat ze niets hoefden te betalen, want dat is op Lowlands uniek. ‘Ruilen kost niks, dat is het principe.’

Chris Gribling (36), Sander van Bussel (35) en Hans d'Olivat (38) noemen zich al een aantal jaren ‘ruilambassadeurs’. Het begon met een ontmoeting op de fiets van Gribling met een bevriende kunstenaar. ‘Mooie fiets’, zei Gribling. ‘Die van jou mag er anders ook zijn’, antwoordde de vriend. Waarop Gribling voorstelde: ‘Ruilen?’

Zo gebeurde, en sindsdien verzinnen Gribling, Van Bussel en D'Olivat ‘ruilconcepten’. Voor de inrichting van een showroom voor bouwradio's liepen ze bouwputten af en boden ze fabrieksradio’s aan om te ruilen voor zelfgeknutselde radio’s van stratenmakers en bouwvakkers.

Sander van Bussel: ‘Die radio's hebben geen echte waarde, maar wij vonden ze mooi en wilden ze graag hebben voor een expositie. De vraag was: hoe krijgen we ze in ons bezit? Als je geld biedt, beledig je iemand altijd: of je doet een overbod, of een onderbod. Dus probeerden we ze te ruilen.’

Van een goede ruil worden beide partijen beter, zegt Gribling. ‘Vroeger, op het schoolplein, ruilden de grote jongens hun kleine knikkers voor de grote knikkers van de kleine kinderen. Dat is geen ruilen, maar oplichting. We zijn allemaal groot gebracht met de uitdrukking: van ruilen komt huilen. Omdat we allemaal bedonderd zijn met die knikkers. Maar wij zeggen: na huilen komt ruilen. Een goede ruil heeft te maken met vertrouwen. En je wordt er blij van.’

D'Olivat: ‘En voor de financiële waarde komt een emotionele waarde in de plaats. Tijdens de expositie van bouwradio's kwamen bouwvakkers die hun vrouw trots hun oude radio lieten zien.’

Vorig jaar richtten de kunstenaars een KermisPrijzenRuilpost in op de Tilburgse kermis. De ‘tevredenheidsbevorderende faciliteit’ was een groot succes. 1403 mensen ruilden de prijs die ze bij grijpautomaten en schiettenten hadden gewonnen. Ze vulden ook een vragenformulier in die een studente van de Tilburgse universiteit gebruikte voor een onderzoek naar het ruilfenomeen. Conclusie: 93 procent van de respondenten ging na het ruilen blijer naar huis.

T-shirts zijn bij uitstek geschikt om te ruilen. ‘Iedereen heeft wel oude shirts thuis die anderen graag zouden willen dragen’, zegt D’Olivat. Op Lowlands kwam er nog een andere ruilbevorderend element bij. Van Bussel: ‘Op een popfestival gaat het erg om identiteit. Als je genoeg hebt van je Bon Jovi T-shirt, ruil je het gewoon in.’ De begincollectie kwam vooral van D’Olivat zelf, die een verzameling van 150 T-shirts had. De meerwaarde op Lowlands was overigens ook dat vieze shirts konden worden ingeruild voor schone, inclusief stempel.

‘Een goed initiatief,’ zeiden veel Lowlandsbezoekers tegen de Tilburg CowBoys. Van Bussel: ‘Wij zeiden dan: ‘‘Maar je kunt toch ook gewoon zelf ruilen? Het kan ook zonder ons.’’ Ruilen ligt zo voor de hand dat je er vaak niet opkomt.’

Gribling, die in zijn persoonlijk leven voortdurend ruilvoorstellen doet aan mensen. ‘Het mooie was dat bezoekers inderdaad ook onderling T-shirtjes gingen ruilen op Lowlands.’

Nu, in Tilburg, loopt het opnieuw storm bij de Ruil-o-Rette. Vooral de meisjes zijn druk in de weer om een of meerdere keren te ruilen. Sander van Bussel: ‘Er zijn zoveel denkbare motivaties om te ruilen. Net ging een meisje weg met een T-shirt met de tekst: ‘I hate X-mas’. Wat bleek: ze is jarig met kerst en wil dat shirtje dan dragen. Zo'n T-shirt krijgt voor haar echt meerwaarde.’

Op een formulier vullen de meeste ruilers vandaag overigens ‘gezellig’ in als het grote voordeel van ruilen. En dat is alleen maar mooi, vinden Tilburg CowBoys. Want grootse vergezichten voor een alternatieve ruileconomie hebben de kunstenaars nu ook weer niet.

D’Olivat: ‘Het is voor ons vooral een gevoelskwestie. Misschien bloedt het straks wel dood. Het blijft een kunstproject. Alles wat wij doen te maken heeft met het bevorderen van sociale cohesie. Of het nu een ode is aan onbekende douchezangers, een wielersprint over de gevaarlijkste 200 meter van Tilburg Noord of de Ruil-o-Rette. ’Sander van Bussel: ‘Het gaat ons om contact. Wij zijn makers van contact.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden