Ruigoord blijft mogelijk bestaan als atelierdorp

De kans is groot dat het gehucht Ruigoord bij Amsterdam toch blijft bestaan, ondanks het graven van de nieuwe Afrikahaven....

Van onze verslaggever Weert Schenk

Bhalotra, die naam maakte met zijn ontwerpen voor de wijk Kattenbroek in Amersfoort en de herstructurering van de Bijlmer, heeft voor Ruigoord nog geen gedetailleerd plan.

De schetsen die hij tot nu toe maakte, gaan uit van een geleidelijke, moerasachtige overgang van de Afrikahaven naar het dorpje. Het voormalige eiland Ruigoord wordt grotendeels weer omringd door water.

In het najaar beslist het havenbedrijf over de hoofdlijnen van het plan, zegt W. Vlemmix, verantwoordelijk voor de aanleg van de Afrikahaven.

Twee jaar geleden leek het definitief gebeurd met Ruigoord. Na een jarenlange juridische strijd mocht Amsterdam de nieuwe haven aanleggen. Ruigoord zou daardoor verdwijnen. Alleen de kerk en de pastorie konden overeind blijven, als cultuurhistorisch monument van het voormalige eiland.

Het was de bedoeling dat hierin een permanente expositie de bewogen geschiedenis van Ruigoord zou weergeven.

Inmiddels wordt er volop gewerkt aan de Afrikahaven, die in 2001 gereed moet zijn. De tegenstanders hebben zich neergelegd bij de voldongen feiten. Het havenbedrijf en de bewoners, die elkaar bijna op leven en dood bevochten, hebben zich met elkaar verzoend. Tekenend voor de sfeer is het gezamenlijke bezoek, tien dagen geleden, aan het Duitse Hombroich, waar het soort landschap is dat stedenbouwkundige Bhalotra met Ruigoord voor ogen heeft.

Het idee om het dorp te behouden voor ateliers is van de schrijver Gerben Hellinga, die nog steeds in Ruigoord woont.

Hellinga constateerde dat in Amsterdams ateliers schaars en duur zijn. Hij stelde zich een kunstenaarsenclave voor in het industriegebied.

'Het havenbedrijf reageerde positief', zegt Hellinga. 'Een ingenieursbureau zou op kosten van het havenbedrijf een plan maken en wij zochten een adviseur. We benaderden Ashok Bhalotra, omdat deze 25 jaar geleden, voordat hij bekend werd, al bij vrienden in Ruigoord kwam.'

Ondertussen zocht het havenbedrijf een eigen ontwerpbureau. Hellinga: 'Bij een bespreking waarbij wij aanwezig waren, stelde Vlemmix het bureau Kuiper en compagnons uit Rotterdam aan ons voor. Wij zeiden dat Bhalotra voor ons bezig was. 'Oh', zei die man van Kuiper, 'dat is mijn directeur.' Vanaf dat moment trokken het havenbedrijf en de bewoners samen op. 'In plaats van slopen, wordt er in Ruigoord weer iets opgebouwd', zegt Hellinga.

Vlemmix van het havenbedrijf is eveneens blij met de eensgezindheid. 'Natuurlijk hadden we het liever allemaal havengebied gemaakt. De politiek wil dat er iets van Ruigoord als monument overblijft. Dat wordt zelfs een groter gebied dan de kerk en de pastorie, en, denk ik, landschappelijk heel aantrekkelijk.'

Over de bestemming van het dorp zegt Vlemmix enige zorgen te hebben. 'Kunstenaars werken niet van acht tot vijf. Ze hebben een ander levensritme en kunnen vaak niet loskomen van hun werk. Voor je het weet, wonen ze in de ateliers. Dat moeten we hoe dan ook voorkomen.'

Hij ziet in het dorp wel een ontvangstruimte voor de haven verrijzen en een restaurant. De kerk kan worden gebruikt voor culturele manifestaties. Over de kosten van het Ruigoord-project is nog niets bekend.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden