RTL-sterren blikken terug op zichzelf

Toen ze begonnen, op 2 oktober 1989, was het natuurlijk allemaal nog 'hartstikke primitief', en 'armoe troef' en 'pionieren'. Maar o, wat waren ze ook enthousiast, zelfs al was er geen geld om de salarissen te betalen, en had het Ontbijtnieuws nog nauwelijks 'plaatjes' en was Irene Moors nog veel...

Dit najaar bestaat commerciële televisie in Nederland tien jaar, want in oktober 1989 begon RTL Veronique, de voorloper van RTL 4. En we zullen het weten ook. Wekenlang wordt er gejubileerd en gegalaat, te beginnen met het commerciële pièce de résistance, de Sterren. Acht afleveringen lang laat RTL 4 vanaf vanavond zijn gezichtsbepalende werknemers terugblikken op hun eigen programma's, waarbij ze en passant ook hun favoriete scènes van andere televisiemakers laten zien.

Zonder het erbij te zeggen, en allicht niet onbedoeld, geeft RTL zo feilloos aan welke bijdrage 'de commerciëlen' hebben geleverd aan de Nederlandse televisie, en, bij uitbreiding, aan de Nederlandse cultuur. Sterren dus. Irene Moors, Carlo Boszhard, Rob ('het meest succesvolle klusprogramma aller tijden') Verlinden. Of Ursul de Geer, die al een praatprogramma maakte voor de NCRV, maar bij RTL 4 ineens 'razend populair' bleek te zijn, en Ster werd.

In de verte lijkt de toon van Tien jaar RTL-favorieten op die van een documentaire. Maar de commentaarstem wijkt al snel voor weer een volgend hilarisch, 'heel erg leuk' of gewoon 'fantastisch' moment. Caroline Tensen mag de paus een hand geven. Irene Moors heeft ('zo verschrikkelijk in een deuk') de slappe lach. Nieuwslezer Jan de Hoop doet een stemmetje. Rob Verlinden playbackt als Ster ('lachengierenbrullen'). En Ursul feliciteert zichzelf met zijn 'emo-televisie' en André van Duin met diens Anton Heijboer-interview ('de ene idioot op bezoek bij de andere... zo fenomenaal goed').

Maar blikt RTL dan niet wat steviger terug op de invloed die commerciële televisie heeft gehad? Komt de breedste van de drie HMG-zenders nog met iets van een beschouwing over de vele, tamelijk ingrijpende veranderingen van de afgelopen tien jaar? Iets over de opmars van infotainment, de betekenis van Hollandse soap, de verbreding, versnelling en verfrissing van het nieuws, de zin en onzin van reality-tv, het nut en onnut van programmasponsoring, de invloed van kijkcijfers, de professionalisering van de publieke concurrenten?

Niets daarvan. Althans niet bij RTL op televisie. Er komt een gala-avond, en een Baantjer-speelfilm, en Telekids zal zijn eigen jubileum ook nog vieren. En samen met het advertentiebedrijf IP zal HMG nog in een symposium nadenken over de vraag hoe de commerciëlen het medialandschap hebben veranderd - maar dat is niet bedoeld voor de kijkers. Misschien zou het ook al te zeer indruisen tegen het karakter van RTL, een omroep die zichzelf nu eenmaal liever ongecompliceerd gelukwenst dan kritisch terugblikt.

En tenslotte is het ook niet ondenkbaar dat een serieuze documentaire over RTL gewoon niet past bij de zender: te duur en te ontoegankelijk. Waarmee het dus een geheid onderwerp is voor een publieke omroep.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden