Rouwen om een verloren zee in Landlocked

Beeld Maarten de Kroon

Landlocked
Documentaire
Regie: Maarten de Kroon
39 min., te zien op het Noordelijk Film Festival, 6/11 en 9/11. noordelijkfilmfestival.nl

Reeks schitterende overpeinzingen. Het Moldavische leven op poëtische wijze.

Het jacht ligt op een bed van autobanden en herfstbladeren tussen de flats van de Moldavische hoofdstad Chisinau. Zeewater heeft dit schip al bijna een kwart eeuw niet meer gevoeld. Uit de kajuit komt de ex-schipper tevoorschijn. Tussen het Brezjneviaanse beton geeft hij een verhandeling ten beste over staatsgrenzen die het geluk op onze waterrijke planeet in de weg staan, zeker als die de toegang tot zee versperren.

Zelden komen de tragiek, de schoonheid en het gevoel voor het absurde van de voormalige communistische wereld zo mooi samen als in dit beeld uit Landlocked. In deze korte film portretteert Maarten de Kroon, cineast uit een land aan zee, een evengroot Europees land zonder zee, de voormalige Sovjetrepubliek Moldavië.

Romanciers weten dat je een personage contouren geeft door te beschrijven wat het níet heeft. Het vergt niettemin een bepaald type moed om een film te maken over een van de onbekendste landen van Europa met als thema dat het niet aan zee ligt. Moldavië werd ooit door Stalin geamputeerd van Roemenië. Sinds het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in 1991 is Moldavië een onafhankelijke republiek. Sinds die tijd worden inwoners door staatsgrenzen van zout water gescheiden, en daarmee van de plekken waar velen boven de veertig hun mooiste zomers beleefden.

De Kroon praat met een reeks Moldavische intellectuelen en kunstenaars over de erfenis van dit verlies, hetgeen een reeks schitterende overpeinzingen oplevert, terwijl de camera ondertussen op poëtische wijze het Moldavische leven vastlegt. Een wiskundige met rookwaar met veel teer tussen de vingers berekent dat je in Chisinau slechts een toren van 1.700 meter hoeft te bouwen om op een heldere dag de Zwarte Zee te kunnen zien.

Een bejaarde historicus van de soort die zich niet laat onderbreken, neemt de tijd voor het behandelen van de Moldavische maritieme cultuur uit de 6de eeuw voor Christus. Een psycholoog weet dat de echte gevolgen van het verlies van de zee, jazeker, psychologisch zijn. De zee geeft je het idee tot de grote wereld te behoren waar de echt belangrijke dingen gebeuren, zorgt voor diversiteit en is altijd een bron van multi-etnische lappendekens. Waar de zee ontbreekt, ligt het gevaar van provincialisme op de loer. Zorg dus dat je het uitzicht op zee behoudt, in elk geval je hoofd. 'In my head I am not landlocked.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.