cultuur art rotterdam

Rotterdam omarmt wat andere beurzen links zouden laten liggen. Kwestie van lef. En de gunfactor

Art Rotterdam onderscheidt zich en laat zien waar de kunst naartoe gaat.

Art Rotterdam , Schilderijenwand op afdeling Prospects & Concepts van het Mondriaan Fonds (c) Almicheal Fraay / Art Rotterdam Beeld Almicheal Fraay / Art Rotterdam

‘Loop even mee.’ Ik sta bij de ingang van een gebouw waar Harald van der Sluys Veer de tentoonstelling Keilecontemporary heeft organiseerd. De curator zelf ligt ziek thuis in bed, maar twee kunstenaars gaan me voor naar een kleine witte deur aan de Keilestraat in de Rotterdamse haven. Erachter bevindt zich een ­gigantische opslagplaats met massieve pilaren als in een Egyptische tempel, groot genoeg voor de collectie van, zeg, ­Museum Boijmans Van Beuningen. ‘Boven is nog zo’n ruimte. En eronder ook een.’

Nee, mogelijkheden voor tentoonstellingen zijn er genoeg in ­Rotterdam. En nu deze dagen Art Rotterdam is te bezoeken in de Van Nellefabriek, blijkt hoezeer de ­Rotterdamse kunstwereld zich haast op een programmatische manier manifesteert. Met name op het gebied van de jonge kunst. Want anders dan Art Amsterdam, dat zich in november grotendeels concentreert op de open ateliers van de Rijksakademie, biedt Art Rotterdam een keur van activiteiten door de hele stad. 

Natuurlijk is er de kunstbeurs zelf, in het Van Nelle-rijksmonument, waarbij directeur Fons Hof een nieuwe expositie in het leven heeft geroepen: de New Art Section. Dertien jonge kunstenaars, onder de 35 jaar, uit binnen- en buitenland laten er hun werk zien. In een architectuur van ruimten die in elkaar overlopen; losser opgezet dan het doorgaans strakke stratenplan van de beurs zelf. 

Het sluit beter aan bij hoe verzamelaars tegenwoordig kennis van de kunstmarkt opdoen, volgens Hof. Het zijn veertigers met een drukke baan, die geen collectie opbouwen maar ‘functioneel’ aankopen, veelal op beurzen, als een vorm van vrijetijdsbesteding, voor bedragen rond de duizend euro. 

Een ontwikkeling die je dus terugziet in het aanbod van deze New Art Section: speels, niet al te ernstig of zwaar leunend op de kunsthistorie. Mondriaanschilderijen met het ­populaire Pokémon-figuurtje, ­Pikachu. Interieurschilderijtjes als uit de Indiase miniatuurtraditie, maar dan met naaktmodellen, Jeff Koons-affiche en Netflix-logo’s. Een vlag met een beeltenis van gatenkaas. Dat soort werk. Zeker niet altijd kwalitatief even hoogstaand. Wel dat het een beeld geeft waar de kunst naartoe gaat, althans: verkoopbare kunst – want het blijft natuurlijk wel een beurs.  

Niet direct verkoopbaar maar wel aanbevelingswaardig zijn de maar liefst 67 exposerende kunstenaars van Prospects & Concepts, al jaren een vast onderdeel op Art Rotterdam. Ze ontvingen in 2017 van het Mon­driaan Fonds een Werkbijdrage Jong ­Talent. Ook bij deze presentatie: een aangepast, fris en open beurs­parcours, met straten en stegen, pleinen en pleintjes, en werk dat soms kriskras naast en boven elkaar hangt. In de hoge opslagrekken is de multimedia-afdeling ondergebracht. 

De opzet moet, volgens samen­steller en vroegere directeur van De Paviljoens in Almere, Macha Roesink, een ‘waardevrij’ karakter uitdragen, met werken waarvan het belang nog niet aan de kunsteconomie van beurzen en galeries wordt afgemeten. Zoals het Instituut voor Huisgeluid van Elise ’t Hart. Haar archief van alledaagse geluiden (rinkelend servies, tikkende klokken) is nu al een aanvulling op het Meertens Instituut met zijn audioverzameling dialecten en volkstalen. 

Een beurs en een stad die zich ­durven te onderscheiden met kunstwerken die rijp en groen zijn, van wisselend niveau, maar wel de voorbode zouden kunnen zijn van iets wat elders als te risicovol en ongewis wordt vermeden. Met initiatieven die hier worden omhelsd op grond van ‘een gun factor en een goed idee’, zoals fotograaf Sophie de Vos het uitlegt. 

Samen met galeriehouder Yvonne de Jong en kunstproducent Inger van Beek zette De Vos drie jaar geleden The New Current op. Een expositie voor werk dat (nog) niet commercieel is en te groot voor een gemiddelde stand op een kunstbeurs. Dit jaar is het gehuisvest in de Cruise ­Terminal aan de Wilhelminakade. Met een bovenformaat landschapsfoto van Annabelle Binnerts, waardoor het lijkt alsof je zelf aan de ­oever van een bosmeer staat. Terwijl er verderop een echt ‘meertje’ ligt, van Quinda Verheul, met een spiegel als water. 

En ja, dan die eerste presentatie van Keilecontemporary, vlakbij het onderkomen van Joep van Lieshout (AVL). Wellicht is de Contemporary-show nog te ­wisselvalling, maar het initiatief werpt zijn schaduw vooruit, net als alle atelierruimten hier in de buurt en de aanwezigheid van het AVL-onderkomen van kunstenaar en entrepreneur Van Lieshout, zoals ­Harald van der Sluys Veer uitlegt, telefonisch, vanaf zijn ziekbed: ‘Over twintig jaar verrijst hier een hele nieuwe stadswijk’.

Een culturele stadswijk zal hij ­bedoelen.

Art Rotterdam, Van Nellefabriek. The New Current, Cruise Terminal. Keilecontemporary, Keilestraat. ­Rotterdam, t/m 10/2.

Nieuw onderdeel van Art Rotterdam is de keuze die Hester Alberdingk Thijm (directeur van de AkzoNobel Art Foundation) heeft gemaakt uit het aanbod van galeries op de beursvloer. De titel Now/Forever verraadt Alberdingk Thijms opvattingen: Nederland moet een beter kunstland worden, internationaler en meer voor de lange duur – ‘geen eendagsvliegen’. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden