Rotstreek van een bejaarde jonker

Pas bij herlezing zie je hoe vernuftig de verhalen van Jan Wijnen in elkaar zitten. Deze eenzame wereld is grimmig en soms triest, maar ook grappig absurdistisch....

‘Hij weet dat hij niet moet uitstappen, hier midden in België. Hier kom je natuurlijk nooit meer weg’ denkt een jonge lifter in Deze eenzame wereld van Jan Wijnen. Op bijna dezelfde nonchalante manier laat hij ook de andere verhalen uit deze bundel – zijn derde – beginnen om ze vervolgens abrupt te laten eindigen, nu eens met een bijzondere draai, dan weer met een vraagteken. Maar zelden zonder te verrassen.

De lifter ontsnapt aan een dodenrit in een Porsche met een dronken chauffeur, maar eindigt op een stil landweggetje met een ‘Griekse God’ met ‘het gezicht van Hugo Claus van een jaar of veertig geleden, zoals dat in Moderne Nederlandse Literatuur staat’. Minder suggestief zijn de drie verhalen over de puber Koen die zich in het ouderlijk huis verschanst nadat zijn vader bij een nieuwe geliefde is ingetrokken en zijn moeder in het gekkenhuis is opgenomen. Zijn wraak met de afstandsbediening die zijn vader vergeten is mee te nemen, is zowel ontroerend als komisch.

Met het grootste gemak kruipt Wijnen in de huid van zeer uiteenlopende personages, die vooral één ding gemeen hebben: ze zijn stuk voor stuk op zich zelf teruggeworpen. Het jongetje van dertien uit ‘Zonsverduistering’, de zwakbegaafde Gait uit ‘Ziet Wen Blingo’ die nog altijd bij ‘Moodr’ op de boerderij woont en Joris uit ‘De Buitenbisschop’ die zich de tweelingbroer van Jezus waant (‘normaal bestaat bij de gratie van gek’), ze leven in hun eigen wereld. Die ‘lonely planet’ is weliswaar een beetje triest, maar zeker niet zwart. Dat is te danken aan de subtiele humor van Wijnen, die zijn verhalen net dat snufje absurdisme meegeeft waardoor ze interessant worden.

Het meest grimmige verhaal is ‘Een mountainbike met bagagedrager’ waarin een bejaarde jonkheer met zeer reactionaire denkbeelden een gemene streek uithaalt. Pas bij herlezing zie je hoe vernuftig het is opgebouwd. Dat geldt eigenlijk voor alle verhalen, argeloos lees je over ogenschijnlijke futiliteiten heen, die bij nader inzien vingerwijzingen blijken te zijn voor de ontknoping.

Met Deze eenzame wereld bevestigt Jan Wijnen dat het korte verhaal nog altijd springlevend is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden