Interview Rosamund Pike

Rosamund Pike kruipt in de huid van Marie Colvin: ‘Zelfs over de rol praten kan uitputtend zijn’

In A Private War speelt actrice Rosamund Pike (40) de roemruchte oorlogscorrespondent Marie Colvin, die sneuvelde in Syrië. Een rol die haar fascineerde, maar ook uitputte.

Filmbeeld van Rosamund Pike in A Private War.

‘Als de film alleen maar over moed en glamour zou gaan, was ik niet geïnteresseerd geweest’, zegt Rosamund Pike. De Britse actrice speelt de hoofdrol in A Private War, een portret van de Amerikaanse oorlogscorrespondent Marie Colvin (1956-2012). Moedig was Colvin zeker, een heldin zelfs en glamoureus kon ze beslist ook zijn. Maar A Private War laat ook de tol zien die haar woelige en heldhaftige bestaan eiste.

Colvin, die overleed bij een mortieraanval in de Syrische stad Homs, durfde verder te gaan dan veel van haar collega’s. Ze deed onverschrokken verslag van talloze brandhaarden, onder meer in Tsjetsjenië (waar ze ternauwernood wegkwam, te voet over een bergpas), Oost-Timor (waar ze een omsingeld kamp weigerde te verlaten en zo het leven redde van 1.500 vluchtelingen), Libië, Irak en Afghanistan. In Homs was ze de belegerde stad binnengekomen via een smokkelaarsroute. Een veilige weg terug was er niet, maar Colvin was heilig overtuigd van haar missie: ze móést getuigen van de moord op Syrische burgers. In haar reportages had ze altijd oog voor individuele verhalen, de schokkende voetnoten bij het wereldnieuws.

Ooglapje 

Ook nadat Colvin in 2001 in Sri Lanka door een granaat het zicht in een oog was kwijtgeraakt, was ze niet te stoppen. Met een ooglapje op werd ze nog beroemder dan ze al was. Het jaar ervoor had ze twee belangrijke persprijzen gewonnen, het begin van een reeks bekroningen voor haar verslagen in de Britse krant The Sunday Times, sinds 1985 haar werkgever. Wanneer ze niet in oorlogsgebied verkeerde, maakte ze deel uit van de Londense jetset. Ze stond bekend om haar geweldige feesten en haar gevoel voor humor. Ze had een enorme dranklust en een neus voor foute mannen. Colvin trouwde drie keer, maar vond nooit een stabiel thuis.

Actrice Rosamund Pike. Beeld AFP

In A Private War, over de laatste elf jaar van Colvins leven, laat regisseur Matthew Heineman (maker van bekroonde documentaires als Cartel Land en City of Ghosts) naast Colvins ongekende moed ook haar angsten zien. Want die kende ze wel degelijk, iedere keer dat ze haar leven in gevaar bracht. Ze had een kwetsbare kant, die vooral in haar privéleven tot uiting kwam. Voor Rosamund Pike maakt juist dat de film belangwekkend. ‘Het gaat niet alleen maar over stoere oorlogscorrespondenten die de stress van zich afdrinken in de hotelbar, harde grappen maken en dan weer doorgaan. Natuurlijk zit dat ook in de film, maar het gaat vooral over wat er gebeurt als je alles wegstopt.’

Koele blondine

Pike (40), geschoold aan de universiteit van Oxford, begon haar acteercarrière in het theater en brak bij het grote publiek door als Bond-girl Miranda Frost in Die Another Day (2002). Ze was te zien in films als Pride & Prejudice (2005) en Jack Reacher (2012) en kreeg een Oscarnominatie voor haar rol in de thriller Gone Girl (2014). Een grote Hollywoodcarrière leek daarna in het verschiet te liggen, maar in eeuwig de koele blondine spelen had ze weinig zin. Liever zet ze haar tanden in een rol als die van Marie Colvin, hoe zwaar ook.

Want zwaar was het. Colvin heeft haar nog steeds niet helemaal verlaten, zegt Pike. ‘Deze rol blijft sterk aanwezig. Ik voel het steeds weer opnieuw. Zelfs erover praten kan uitputtend zijn, omdat je dan alles weer oprakelt, snap je?’

Rosamund Pike in A Private War.

Toch neemt ze daar ruim de tijd voor. Aan de telefoon vanuit haar huis in Londen, alleen even onderbroken door haar zoontje (‘Nee, ik kan nu niet meedoen met verkleden, ik praat over die mevrouw met het ooglapje’), vertelt Pike uitgebreid over de rol die haar zo aantrok dat ze hem wel moest spelen. ‘Ik voelde me op de een of andere manier met Marie verbonden. Dat gevoel was zo sterk dat ik er niet omheen kon. Dus ik heb mezelf aangeboden voor de film.’

Hoe speel je een bekend persoon als Marie Colvin?

Pike: ‘Ik heb obsessief bestudeerd hoe ze liep, hoe ze praatte, hoe ze haar hoofd hield, haar schouders. Hoe ze rookte. Ik wilde haar zo goed mogelijk belichamen, want ik vind haar geweldig. Ik heb veel over haar gepraat met haar vrienden. Om haar beter te begrijpen, maar ook om hun vertrouwen te winnen, want ik wilde laten zien dat Marie bij mij in goede handen was, al lijk ik niet echt op haar. En ik verdiepte me in PTSS, posttraumatische stressstoornis, waar Marie aan leed.’

Ze was behoorlijk gecompliceerd. Ondanks de psychische problemen die ze aan haar oorlogservaringen overhield, liet ze zich nooit afremmen.

‘Marie stelde haar werk, het vertellen van de verhalen van anderen, boven haar eigen mentale en fysieke gezondheid. Boven haar eigen leven, uiteindelijk. Waarom gaat iemand zover? Dat interesseert me enorm. Fotograaf Paul Conroy, die bij haar was toen ze stierf en in de film wordt gespeeld door Jamie Dornan, is een grote hulp geweest bij het beantwoorden van die vraag. Hij was als adviseur op de set tijdens de hele draaiperiode. Ik had het gevoel dat hij sommige dingen voor het eerst analyseerde, want dat komt er natuurlijk niet snel van als je midden in oorlogsgebied zit.’

Colvin leek vaak aan zichzelf te willen ontsnappen.

‘Ik denk dat ze het gewone, dagelijkse leven niet gemakkelijk vond. Ze was behoorlijk chaotisch, haar leven thuis was altijd een rommeltje. Paradoxaal genoeg kan een chaotisch persoon zich vaak goed redden op een plek die de definitie van chaos is. Daar komt zo iemand juist tot rust. Oorlogsverslaggeving gaf haar een legitieme ontsnappingsroute uit haar eigen problemen. Daarnaast was ze ook geweldig gezelschap hoor, ze wist echt hoe je lol moest maken. Het was alleen allemaal zo extreem. Marie had geen plan B. Bij haar was het altijd plan A of niks.

‘Maar ze wilde leven. Ze bracht zichzelf niet moedwillig in gevaar. Ik denk echt dat ze gewoon het beste verhaal wilde vertellen en daar heel ver in ging. Ze wilde altijd de beste zijn, als kind al. Er is een verhaal over haar, dat ze in de tuin van haar ouderlijk huis in Long Island met haar broers en zussen wedstrijdjes deed wie het verst in een boomtak durfde te klimmen, voordat de tak afbrak. Marie won altijd.’

Hoe was het om te werken met Heineman, een regisseur die tot dan toe alleen documentaires had gemaakt?

‘Hij moest wennen aan het feit dat mensen af en toe moesten eten, dat ze recht hadden op drinkpauzes en dat ze naar het toilet mochten.’ Pike lacht: ‘Hij was gewend om 16 uur per dag non-stop te werken, dus hij was nogal hard voor ons. Maar ik was ook hard voor mezelf.’

Heinemans achtergrond als documentairemaker is goed zichtbaar in A Private War, vooral in de scènes die zich afspelen in oorlogsgebied. Wanneer Colvin in Homs, waar tienduizenden Syrische burgers in 2012 vastzitten tijdens de belegering door hun eigen regering, in een kelder spreekt met een groepje wanhopige vrouwen, lijkt daar weinig van geënsceneerd. Klopt, zegt Pike: hun verhalen stonden niet exact in het scenario. In Jordanië, waar een groot deel van A Private War werd opgenomen, vond Heineman Syrische vluchtelingen bereid om te vertellen over hun ervaringen, vergelijkbaar met de getuigenissen uit de reportages van Colvin.

Dat moet heftig geweest zijn.

Pike: ‘Toen ik die scènes deed en mensen interviewde die geen acteurs waren, die hun eigen verhalen vertelden – my goodness, dat voel je. Je wilt niet huilen, want je weet dat dat ongepast is omdat het niet jouw pijn is. Maar je vóélt het. Ik had niet verwacht dat zo veel Syriërs op deze manier aan de film zouden willen meewerken, dat ze hun verleden zouden willen herleven, en ik weet ook niet of dat altijd een goed idee is. Het was indrukwekkend – onvergelijkbaar met alles wat ik ooit gedaan heb en waarschijnlijk ooit nog zal doen.’

Is het moeilijk om veelzijdige rollen als deze te vinden?

‘Ik dacht daar net nog over na. Ik heb sinds juli vorig jaar geen film meer gemaakt, dus daar heb je je antwoord. Ik wil geen neutrale, gemakkelijke dingen meer doen; niks ten nadele van entertainment, begrijp me goed, maar op dit moment zoek ik iets meer dan dat. Kijk, in een film als A Private War moeten mannelijke acteurs de tweede viool spelen, dat is niet vanzelfsprekend. Het zou normaal moeten zijn, maar dat is het niet.

‘Ik moet er wel bij zeggen dat ik na Marie Colvin de rol van Marie Curie mocht spelen (in Radioactive van regisseur Marjane Satrapi, later dit jaar te zien, red.). Nog een radicale, compromisloze vrouw. Dat er na elkaar twee fantastische Maries in mijn leven kwamen, daarmee prijs ik mezelf enorm gelukkig.’

Onder de titel In Extremis verscheen eind vorig jaar een biografie van Marie Colvin, geschreven door de Engelse journalist Lindsey Hilsum (Vintage; ca. € 20,-). Ana van Es, correspondent Midden-Oosten voor de Volkskrant, kende het boek in haar besperking vier sterren toe. Ze schreef ook dat onlangs is vastgesteld dat Colvin niet door domme pech in Syrië is gesneuveld, maar er is vermoord. ‘De Syrische regering moet haar familie ruim 200 miljoen dollar schadevergoeding betalen.’

Lees hier de recensie van A Private War:

A Private War is eerbetoon aan oorlogscorrespondent, zonder een enkel machocliché ★★★★☆
Rosamund Pike heeft zich Colvins raspende stem en haar hoekige motoriek tot in detail eigen gemaakt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden