Rondvaart door Amsterdam in vluchtelingenboot

ZEP Theater wil laten zien dat Amsterdam het resultaat is van eeuwige migratie.

Het vluchtelingenbootje van ZEP Theater.Beeld Serge Ligtenberg

Het is net als bij een voorstelling in een gevangenis of een gesloten psychiatrische instelling: fascinerend eens binnen te mogen kijken, maar echt invoelen hoe het is om in detentie te zitten of gevangene van je verwarde geest te zijn, dat lukt nooit. Als toeschouwer heb je de zekerheid na een paar uur veilig en vrij buiten te staan.

Zo ook bij de twee uur durende vaartocht Canal Tour van Rederij Lampedusa, die in samenwerking met jongerentheatergroep ZEP tot augustus iedere zondag plaatsvindt op de Amsterdamse grachten. In, jawel, een echt afgebladderd vluchtelingenbootje. Twee jaar geleden propte een mensenhandelaar in Tunesië er nog 76 wanhopige vluchtelingen in - iets wat je voor schier onmogelijk houdt. Daarna belandde het gammele bootje met talloze andere in beslag genomen schuitjes op het botenkerkhof in Lampedusa.

Canal Tour

Door: Rederij Lampedusa & ZEP. Opstap bij Lloyd Hotel, zondag om 11.00 en 14.00 uur. T/m 21/8.

Resultaat van eeuwige migratie

Kunstenaar Teun Castelein haalde met ZEP-theatermaker Peter Pluymaekers de HEDIR (wat donder of gebrul betekent) naar Nederland. En nu, op een koude Pinksterzondag, stappen wij er met twaalf toeschouwers in. Je betreedt gedenkwaardige planken - hoeveel van die 76 vluchtelingen hebben de overtocht overleefd? Maakt dat dit vale bootje zonder voorzieningen - slechts dekens - nog tragischer?

Toch is het aanmatigend te denken het gevoel van een vluchteling enigszins te kunnen benaderen door op een wiebelige ondergrond in de voetsporen van asielzoekers te treden. Daar is het ZEP en Castelein ook niet zozeer om te doen. De makers willen met tekstschrijver Erik Snel en regisseur Victorine Plante laten zien dat het bonte, aantrekkelijke Amsterdam vooral óók het resultaat is van eeuwige migratie, in de hoop het huidige kille klimaat ten opzichte van migranten op te warmen. Daarom vertrekken we voor het Lloyd Hotel, volgens de overlevering begin vorige eeuw het beste landverhuizershotel ter wereld, met ernaast nog steeds het Ontsmettingsgebouw.

Bijpassende personages

Actrice Staycian Jackson trotseert met haar warme enthousiasme alle windvlagen. Onder bruggen schreeuwt ze haar steun uit aan de Gay Pride, tot vermaak van toeristen boven haar. Iedere volgende bocht, bij een markant gebouw, toren of steegje, neemt ze weer een ander, bijpassend personage aan: de protestantse Joost van den Vondel (dichter), de joodse Baruch Spinoza (wijsgeer/wiskundige), de Jutlandse Elsje Christiaens (moordenares), de Italiaanse Pietro Mazzetti (schoorsteenveger), de Chinese Chen Lian (medicijnenstudent) en natuurlijk onderduikster Anne Frank. Jackson schakelt moeiteloos van gids naar personages. Ze rakelt grappige feitjes op, wijst op details op deuren en muren en prijst uitvoerig onze Syrische kapitein Abdol Menla, die met zwijgende glimlach ons afgebladderde bootje langs kotters vol dronken watertoeristen laveert.

Op de terugweg passeren we een immens cruiseschip. Heel even katapulteert dat theatrale contrast ons terug naar de Middellandse Zee. Maar nee, banneling, drenkeling of vluchteling voelen we ons niet. Natuurlijk niet. Wel vrij burger. Met het besef: tolerantie is geen gunst verleend aan vluchtelingen maar een gevolg van hun dynamische en kleurrijke aanwezigheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden