Achtergrond Trunk Show

Rommelen in oude koffers en fantaseren over de Oriënt Express in het Tassenmuseum

De tentoonstelling Trunk Show in Amsterdam toont koffers uit de tijd dat men nog reisde in stijl. 

Louis Vuitton-schoenenkoffer op de tentoonstelling Trunk Show. Beeld Fabian Landewee

Of vroeger alles beter was, zoals ouwe zemelaars en nostalgische zielen graag beweren, dat valt natuurlijk te betwijfelen. Maar dat reizen vroeger deftiger en stijlvoller was dan tegenwoordig, staat als een paal boven water. Denk maar aan meutes reizigers bij de budgetstuntergates van de luchthaven, gekleed in dikke jassen en joggingpakken, met petieterige, volgepropt handbagagerolkoffertjes – alles om maar geen stuiver extra voor ruimbagage te hoeven betalen. Nee, dan vroeger! Vroeger als in: de periode vanaf 1850, toen het grote reizen per spoor of stoomboot begon, en welgestelde lieden verkasten van hun stadspaleizen naar grand hotels in exotische oorden, en met hulp van koetsen en kruiers gerust hun halve inboedel meenamen. Al die spullen – kleren vooral, schoenen, hoeden, drank- en rookwaar, boeken en nog een mieterse bende meer – werden vervoerd in hutkoffers. Grote, sterke hutkoffers, gemaakt door de fine fleur onder de koffermakers: de firma’s Louis Vuitton, Goyard, Hermès, Finnigans en Moynat. En met elke deuk en hotelsticker werd zo’n koffer mooier en interessanter.

Verzamelaar

Precies dat soort koffers verzamelt ‘gentleman-collectioneur’ en amateurfotograaf Menko ten Cate. Ten Cate (73) is de zoon van een Twentse kousenfabriekseigenaar, indertijd de rijkste man van Geesteren. Zijn eerste verre en lange reis maakte Menko als 27-jarige in een Citroën 2 CV: een rondreis door het Midden-Oosten. Vele reizen volgden, en in de loop der jaren groeide zijn collectie reistassen en koffers gestaag. Momenteel heeft hij er meer dan 250. Ruimtevretende monsters zijn het, het halve Amsterdamse Ship Chandlers Warehouse waar Ten Cate en zijn vrouw Kyra wonen wordt erdoor opgeslokt, want hij bewaart ze gewoon thuis. 

Een koffer van Goyard uit ca. 1910. Materialen: canvas, hout, leer, messing. Beeld Fabian Landewee

Tot en met 22 maart hebben de Ten Cates iets meer ruimte in huis: een deel van hun verzameling staat momenteel opgesteld in Het Tassenmuseum in Amsterdam, voor de tentoonstelling Trunk Show. Dat is een prettig overzichtelijke en heldere expositie. Joekels van hutkoffers en iets kleinere valiezen staan rechttoe, rechtaan en keurig gestapeld opgesteld. Bezoekers kunnen er met de neus bovenop staan en beter nog: je mag ze naar hartelust aanraken, openmaken, met laatjes schuiven of deurtjes openklappen. Wie dat doet, ziet bijvoorbeeld dat je zo’n kloeke kist kunt uitvouwen tot een mobiele klerenkast, of dat één Vuitton-trunk dertig laatjes herbergt voor evenzoveel paar schoenen. Op de labels staat van welk materiaal ze zijn (geit, krokodil, hagedis of satijn), welke kleur, hoe hoog de hak is en of ze zijn bedoeld voor jour, soir of interieur.

Vertrouwelijke informatie

Het jammere is alleen: het is niet bekend van wie al die koffers geweest zijn. Firma’s als Vuitton en Goyard hebben keurig vastgelegd aan wie ze al die op maat gemaakte koffers indertijd hebben verkocht, maar die informatie is en blijft vertrouwelijk. Het vergt dus enige fantasie om er een verhaal omheen te breien, in gedachten, over reizen per Oriënt Express of een dansavond op de RMS Oceanic. De wat nuchterder bezoeker ziet vooral karakteristieke oude koffers. Het tastbaarste verhaal is toch dat van de verzameldrift van Ten Cate, die in april 2018 thuis werd geïnterviewd door Ivo Niehe. Een video van dat gesprek draait op een scherm op de benedenverdieping van het Tassenmuseum. Geheel in Niehe-stijl met veel archiefbeeld en een wandeling door het pand, waar de boomlange Ten Cate ook zijn eigen op maat gemaakte Goyard-koffer laat zien. Even amusant als luguber: hij past er zelf precies in. Voor zijn allerlaatste reis. In stijl.

Trunk Show, Tassenmuseum Amsterdam, t/m 22/3. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden