Rolf Wouters en de zwevende banaan

Het publiek staat op de banken en je kunt een tropische strandvakantie winnen; toch staan wetenschap en techniek centraal in het nieuwe tv-programma van Rolf Wouters....

MEN NEME een bak vol pingpongballen. Zet links daarvan een luidspreker aan die een zoemend geluid produceert. Het gevolg: de balletjes gaan chaotisch door elkaar stuiteren, want geluidsgolven veroorzaken trillingen. Draai nu rechts de volumeknop open voor een andere box, die geluid uitzendt met tegengestelde golven. Resultaat: het gezoem verstomt en de balletjes gaan weer liggen.

Ziehier hoe het tv-programma Wouters Wondere Wereld het fenomeen antigeluid verbeeldt. Het 'semi-wetenschappelijke amusementsprogramma' wil de kijker op luchtige wijze kennis laten maken met de wondere wereld van techniek en wetenschap. Presentator Rolf Wouters wordt voor de verandering niet terzijde gestaan door een geblondeerde assistente, maar door een goeiige amanuensis in stofjas. Wouters Wondere Wereld is een spelshow met geleerde professoren en nieuwe hebbedingetjes, dit seizoen elf woensdagen prime time bij Veronica.

De vijfhonderd toeshouwers in de zaal vinden het allemaal even prachtig. Een banaan die dankzij magnetische velden de zwaartekracht trotseert? Het publiek klapt en juicht uitzinnig. Het antigeluid dat de pingpongballen tot stilstand brengt? Wild gejoel vanaf de tribunes. En de hoogleraar die iets over geuren komt uitleggen, krijgt op voorhand een staande ovatie, alsof hij een ster van wereldformaat is.

Bedenker en presentator Rolf Wouters vindt het enthousiasme vanzelfsprekend, want wetenschap en techniek zijn leuk. 'Voorafgaand aan de opname vertellen we de mensen in de zaal: luister, u kent de gasten waarschijnlijk niet, maar het zijn onze heros. Dít zijn de mensen die het mogelijk maken dat u een tv in huis heeft, dat we op de maan kunnen lopen, of dat we daar straks misschien een hotel hebben. Meer valt er niet uit te leggen. Zoals je sporthelden en filmsterren hebt, vind ik wetenschappers de nieuwe helden. Zij bepalen een enorm groot deel van ons leven, terwijl ze eigenlijk nooit midden in de belangstelling staan.'

Het idee voor Wouters Wondere Wereld lag al ruim twee jaar op de plank. 'Wat me opviel, was dat er geen programma's waren die op luchtige manier ingaan op onderwerpen als DNA. We hebben het er allemaal over en we denken het te snappen. Maar als ik even bij mezelf te rade ga, dan weet ik natuurlijk meer niet dan wel over DNA, en roept het begrip talloze vragen bij me op. Ik heb bijvoorbeeld altijd gedacht dat die DNA-strengen een grafische voorstelling waren, maar onder een microscoop blijkt het er echt zo uit te zien. Sterker nog: als je een heleboel DNA bij elkaar doet, kun je het gewoon vastpakken.'

De kunst is om serieuze informatie aantrekkelijk te verpakken, vindt Wouters. 'Voor mij persoonlijk mag het programma gerust een kwartier lang over DNA gaan, zonder dat er wat te lachen valt. Maar daar trekt Veronica niet genoeg kijkers mee, helaas. Dat kun je triest vinden, maar het is niet anders. Dus je moet een programmavorm bedenken die soms erg aan de oppervlakte blijft, maar waarbij je af en toe echt iets kunt verhelderen. Het grote kijkerspubliek moet denken: goh, het ontspant me, ik vind het leuk en verdomd: ik heb iets gehoord dat ik niet wist of wat ik altijd al had willen weten.'

Wouters vindt dat er soms laatdunkend over de kijker wordt geoordeeld. 'We maken hier in Aalsmeer allemaal shows en spelletjes die weinig om het lijf hebben. Het gekke is dat ze soms ook nog worden gemaakt door mensen die zelf de geestelijke vermogens hebben om iets meer te doen. Ik geloof er niets van dat het grote publiek niks wil leren, niks wil oppikken of dat tv nergens over mag gaan. Bijna iedereen heeft de latente behoefte om kennis te vergaren. Dit programma richt zich op mensen die jong van geest zijn, met een dynamische levensstijl. Het ''volk'', tussen aanhalingstekens, wil meer dan alleen brood en spelen.'

Toch is het spelelement in Wouters Wondere Wereld niet vergeten. Het publiek in de studio maakt kans een 'studiereis' te winnen - een strandvakantie naar een verre bestemming. De prijs - en de eervolle titel Top-Student van de Week - is voor degene die alle vragen, verspreid door het programma, goed beantwoordt. Wouters vindt niet dat daardoor het beeld ontstaat dat 'de wetenschap' een antwoord heeft op alle vragen.

'Natuurlijk zitten er een heleboel weetjes in dit programma. Maar ik wil mensen ook aan het denken zetten, een beetje twijfel zaaien. Dat gaat vanzelf. In de eerste aflevering zei dr. A. Geim van de Katholieke Universiteit Nijmegen dat hij ook niet precies wist hoe gewichtsloosheid werkt. En hij is nog wel de expert op dat gebied. Hij zei:

''Er bestaan wel allemaal formules, maar die kloppen niet, en hoe het wel zit: I don't know.'' Dat is toch prachtig?'

Het vinden van geschikte onderwerpen is geen enkel probleem, zegt de programmamaker. De Stichting Wetenschap en Techniek (WeTeN) in Utrecht denkt mee, bedrijven en universiteiten doen suggesties. 'We kunnen bij wijze van spreken nu al tien jaar vooruit. Er komt steeds meer bij. De kunst is om afwisseling aan te brengen: zware onderwerpen die ook voor de experts belangwekkend zijn naast rare technische snufjes.'

Een belemmering vormt het geld. Per uitzendig is er twee à drie ton beschikbaar. Een beetje spelshow heeft al snel het dubbele budget. 'Daardoor kunnen we niet onbeperkt wetenschappers uit Japan of Amerika laten komen. Het programma moet zich eerst bewijzen bij een groot publiek.'

Sponsors hebben geen invloed op de selectie van onderwerpen, benadrukt Wouters. 'We willen onafhankelijk blijven van fabrikanten. Bij het item over antigeluid hadden we een sound designer van Philips in de uitzending, maar Philips betaalt niet mee. Zo'n bedrijf wordt alleen vermeld op de aftiteling.'

Wat voor programma is Wouters Wondere Wereld nu eigenlijk? Infotainment, een amusementsprogramma? Wouters weet het niet precies. 'Amusement heeft de opdracht spektakel te brengen, of te komen tot een lach. Hier is het anders: als er gelachen wordt, is het mooi meegenomen. Immers, ook een professor kan geestig uit de hoek komen. Maar dat veroorzaakt een heel ander soort lach dan wanneer twee mensen elkaar een taart in het gezicht smijten.'

Bart Dirks

Veronica: Wouters Wondere Wereld

Woensdags om 20.30 uur

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden