Roemeense film over illegale abortus wint Gouden Palm

Gouden Palmwinnaar Vier Maanden, Drie Weken en Twee Dagen (4 luni, 3 septamini si 2 zile)vertelt over een jonge studente die in de jaren tachtig een gevaarlijke illegale abortus ondergaat in het communistische Roemenië....

Vier Maanden, Drie Weken en Twee Dagen is de derde film van de 39-jarige Roemeense regisseur Christian Mungiu. Volgens de filmmaker kent iedere Roemeen wel iemand die met een soortgelijke situatie in aanraking is gekomen. ‘Ik heb met enorm veel mensen gepraat nadat ik had besloten een film over dit onderwerp te willen maken’, vertelt hij. ‘Ik heb de meest verschrikkelijke verhalen gehoord. Pas toen besefte ik hoe ingrijpend en wijdverbreid de ervaringen zijn die Roemenen met dit onderwerp hebben.’

Het verhaal volgt twee vriendinnen die een arts opzoeken die tegen hoge betaling de illegale klus wil klaren. ‘In eerste instantie volgde de film meer personages’, vertelt Mungiu. ‘Zo had de vader van één van de meisjes een grotere rol in het verhaal. Maar uiteindelijk heb ik me geconcentreerd op de ontmoeting met de arts. Die scènes zeggen voor mij ook het meest over de thematiek.’

In 1966 werd in Roemenië een wet van kracht die abortus verbood. De effecten waren direct merkbaar: in de jaren zeventig werden substantieel meer kinderen geboren dan in de decennia daarvoor. ‘Het aantal klassen per school schoot in die jaren omhoog van gemiddeld drie naar tien’, onderbouwt de regisseur zijn verhaal. ‘Toen ik naar school ging, belandde ik in een klas met zeven Christians. Er waren niet genoeg verschillende namen om alle kinderen te benoemen.’

Het aantal illegale abortussen nam snel toe. Hoewel er geen definitieve cijfers voor handen zijn, blijkt uit onderzoek wel dat er tot eind jaren negentig minimaal 50.000 vrouwen tijdens zulke ingrepen zijn overleden. ‘Abortus was ook geen moreel vraagstuk meer’, legt Mungiu uit. ‘De vrouwen hadden simpelweg niet de tijd daarover na te denken: ze waren veel te druk met het regelen van de ingreep en de angst om betrapt te worden. Het werd algemeen beschouwd als een daad van verzet tegen het communistische regime.’ Toen de nieuwe regering in 1989 abortus weer legaliseerde, werden er alleen al in het eerste jaar 1 miljoen ingrepen gepleegd. ‘Op een bevolking van 20 miljoen mensen’, beklemtoont de regisseur.

Mungiu hoopt dat het succes van 4 luni, 3 septamini si 2 zile een stimulans betekent voor de Roemeense cinema. ‘Wij hebben in ons land geen grote sterren’, legt hij uit. ‘Dus de enige manier om de aandacht te trekken, is door goede films te maken. De aandacht die een prestigieus festival als dit voor een kleine productie als deze genereert, kan heel veel bijdragen aan de groei en ontwikkeling van onze nog zo broze Roemeense filmindustrie.’

Het is nog niet duidelijk wanneer de Gouden Palm-winnaar in Nederland te zien zal zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden