Roem als maat der dingen bij de omroep

De Nederlandse tv lijdt volgens HP/De Tijd-columnist Jan Kuitenbrouwer tegenwoordig (?) aan celebritocratie, waarmee bedoeld wordt dat onze mediamakers de katechismusvraag 'Waartoe zijn wij op aarde?' unaniem beantwoorden met: 'Om beroemd te worden.' Naar Kuitenbrouwers oordeel 'hoeven mediamakers zich niet meer bezig te houden met wat het publiek interesseert, het...

Staatssecretaris Rick van der Ploeg en andere cultuurfilosofen, zo Kuitenbrouwer, stimuleren dat proces nog eens extra met pleidooien voor marktbesef en ondernemerschap in de kunst. Daaraan hebben we 'gesels' te danken als Menno Buch, Emile Ratelband, Theo van Gogh en Bart de Graaff. 'De mens als vleesgeworden geluidswagen. Als wandelende reclamezuil voor zichzelf.'

De vrijage van de VARA met het idee om uit het publieke omroepbestel te stappen - een vrijage die volgens HP/De Tijd op niets zal uitlopen - zou de publieke omroep wellicht bevrijden van de roemzoekers. Maar kijkt er dan nog wel een hond?

Theodor Holman beweert in De Groene Amsterdammer van wel. Hij ziet de huidige omroep in ernstig verval, 'verziekt en decadent', waar 'de boef Menno Buch', Harry Mens alias 'de bajesklant Heer Olivier', Michaël Zeeman van wie Holman steeds weer moet lezen 'dat hij voor honderdduizend gulden boeken heeft gestolen' en 'de plagiator Adriaan van Dis' furore maken. Holman: 'Een crimineel verleden strekt blijkbaar tot aanbeveling als je populaire televisie wilt maken.'

Al dat kwaad kleeft volgens Holman enkel aan de nationale omroepen. Heil verwacht hij evenwel van de regiozenders, waar niet de commercie regeert, maar de redactie. Als die zenders durf tonen en 'geen Hilversumpje willen spelen', hebben zij de toekomst. René Zwaap is het in De Groene wel met Holman eens dat ons omroepbestel in opperste staat van ontbinding verkeert, maar dankzij Big Brother is volgens hem de 'Nieuwe Televisie' verrezen die geen boodschap heeft aan peperdure sterren. 'Het volk is zelf de ster. Dat zou je met een beetje welwillendheid kunnen duiden als de definitieve doorbraak van de, ook door de VARA, zo lang nagestreefde verheffing der massa's. . .'

Vrij Nederland vindt dat de VARA 'hoog spel' speelt met haar dreigement om het publieke bestel te verlaten. VPRO's Hans Maarten van den Brink betwijfelt of VARA-directeur Vera Keur haar zin wel doorzet. Hij realiseert zich weliswaar dat het bij haar (en haar mentor Marcel van Dam) 'altijd om de macht gaat, waardoor alles een wedstrijd wordt'. Maar hij gokt 'op het joehoe-scenario: joehoe, daar zijn we weer.' Adri Ulfman van Media Independent heeft het idee dat het VARA-dreigement vooral ingegeven is door frustratie. Want zakelijk gezien zou de VARA, als zij haar dreigement zou uitvoeren, een zeperd halen. Ulfman: 'De VARA redt het commercieel niet.'

Ook bij de VPRO rommelt het volgens Vrij Nederland. Daar zetten niet de gevestigde machten de boel op stelten, maar 'jonge Turken'. Zij vinden dat hun omroep geen gebruik maakt van de energie, de creativiteit en overtuiging. De VPRO is 'gezapig'. Een der jonge Turken, Sybren Hodes, klaagt: 'Ik kwam met idealen binnen. Ik wilde mooie en geëngageerde televisie maken over onderwerpen die ik belangrijk vond. En wat trof ik? Ruzie over de macht.'

Gerry van der List stelt in Elsevier dat 'de journalistiek tot dramatiseren neigt waar niet zoveel drama is, tot personifiëren waar individuele personen er niet zo veel toe doen en tot isoleren van het politieke bedrijf van zijn maatschappelijke omgeving'. Hij begrijpt dat in het saaie Nederland de verleiding bestaat 'incidenten op te blazen. . .' Maar volgens hem is een vitale democratie niet zozeer gediend met smeuïg nieuws als met betrouwbare feiten en analyses. Dus schrijven wat goed voor de burger is.

HN neemt Van der List in een verhaal over Frits Bolkestein op de korrel. Van der List heeft ooit in de Volkskrant de parlementaire pers een laag niveau verweten. HN: 'Wellicht daarom waagt hij zich nu zelf aan het metier in het weekblad Elsevier. Zo'n stap is dat niet meer tegenwoordig, van de Volkskrant naar Elsevier.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden