Rode potlood toch niet alledaags genoeg

Het Openluchtmuseum in Arnhem krijgt van alles aangeboden dat op het eerste gezicht onbelangrijk lijkt. Maar ze vertellen wel een verhaal....

Ze hebben er bij het Openluchtmuseum in Arnhem even over geaarzeld.Moet het rode potlood en het stemhokje met pluchen gordijn in het museumof niet? Per slot van rekening verdrong bij de jongste raadsverkiezingende computer bijna overal het rode potlood.

Maar nee, in Arnhem is nog geen plaats voor ouderwetse stemhokjes. Dereden is dat het museum de geschiedenis van het dagelijks leven vertelt,en stemmen doen we nou eenmaal niet elke dag. Het zou wel passen, zegthoofd van de groep collecties Klaartje Schweizer, in de verbeelding van depolitieke geschiedenis.

Het stemhokje is maar een van de aanbiedingen die het museum dagelijkskrijgt. Ze variëren van vingerhoedjes tot volledige gebouwen.

'Oppervlakkig gezien lijken veel gebruiksvoorwerpen niet belangrijk,maar ze vertellen wel ons verhaal', zegt Schweizer in haar strak ingerichtekantoor.

Het Openluchtmuseum trekt per jaar 375 duizend bezoekers. Het is daarmeeop twee na het grootste museum van Nederland. Na de privatisering beginjaren negentig kampte het museum met financiële problemen. De problemenzijn verholpen dankzij overheidssteun en oplopende bezoekersaantallen.

Het museum vertelt de geschiedenis van alledag, zodat mensen overvijftig jaar kunnen zeggen: 'Oh, dus zo poetsten ze in 2006 hun tanden.'Net zoals de hedendaagse bezoeker ziet hoe dat honderd jaar geledengebeurde.

De objecten moeten, zegt Schweizer, een verhaal vertellen. Iemand dieeen oude kast uit oma's erfenis aanbiedt, moet vragen beantwoorden als:waar stond de kast? Wat zat erin? Hoe duur was-ie? Uit welke tijd dateerthij? Schweizer: 'Het verhaal maakt dat het voorwerp gaat leven. Mensenhechten zich enorm aan iets wat voor ons niet altijd belangrijk is. Wehoeven niet alle types stofzuiger. Eén is genoeg om een tijdsbeeld uit teleggen.'

Erg blij was het museum met de uitgebreide Bruynzeelkeuken die in flatsuit de jaren vijftig en zestig stond. Ook bijzonder: de collectiegrafzerken van een begrafenisondernemer die stopte met zijn werk. Of hetgereedschap van een vroedvrouw uit de jaren twintig.

Het museum krijgt ook gebouwen aangeboden die anders worden gesloopt.Maar er is te weinig ruimte en geld om alles te accepteren. Tientallengebouwen staan er al op het ruim veertig hectare grote bosrijkemuseumterrein, zoals een Molukse barak, een woonboerderij uit Hoogmade eneen bierbrouwerij uit Ulvenhout.

Maar het traditionele stemhokje past daar nog niet in, ook al zweert Schweizer bij het gemeenschapsgevoel dat het verleden oproept. 'Je hoortzo vaak dat mensen niks van geschiedenis weten, maar als iets weg moet,realiseren ze zich de waarde. Daar willen ze dan respect voor.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden