Review

Robbert-Jan Henkes schrijft swingende Russische poëzie

Henkes vorige bundel Een tijger op straat (2010) had de pech dun en duur te zijn. Bij mij op de maan is zijn geslaagde revanche.

De held van Bij mij op de maan, de vuistdikke bloemlezing van vertaler Robbert-Jan Henkes uit Russische kinderpoëzie, heet Kornej Tjoekovski (1882-1969). Zijn lange gedicht De Krokodil, over het ontsnapte reptiel Krokodilovitsj, is een feest om te lezen - én voor te dragen. Want uiteraard vallen er veel slachtoffers en redt de jonge, dappere held Vanja de overlevenden. Als Annie M.G. Schmidt voor haar oeuvre vol ontsnapte leeuwen en nijlpaarden dan tóch ergens gepikt heeft, dan moet het bij Tjoekovski zijn geweest.

Dat de meeste andere dichters hun werk voor kinderen als een onderdeel van het oeuvre zagen, verklaart het geheim van de kwaliteit van deze bundel. Al bij Poesjkin is dat zo: zijn sprookjes schreef hij voor volwassenen en werden pas later kinderklassiekers. Het grappige verhaal van Jan Doedel, die een jaar wil werken voor zijn baas als hij hem daarna drie klappen mag geven en zijn levendige versie van het sprookje De visser en de vis, bij ons bekend in de brave kruideniersvariant kabouter Piggelmee: probeer ze maar eens.

Burgerlijke sprookjes

Een andere belangrijke bijdrage aan de ontstaansgeschiedenis leverden, ongewild, de Sovjets. Onder hun regime werden sprookjes beschouwd als burgerlijk, en moest de censuur creatief omzeild worden met ogenschijnlijk onschuldige varianten. Tegelijkertijd was de jeugdpoëzie juist de plek waar schrijvers als Charms en Vvedenski hun tong konden uitsteken naar de overheid zonder al te zeer op te vallen.

Wat maakt Henkes van het Nederlands toch een swingende taal. Toegegeven: ook veel huilende wolven, sneeuw die maar niet wil smelten, veeleisende Russische wijven, walmende samovars en onnozele popes. Lofzangen op volksfeesten, bloeiende berken en pionierskampen, daar ga je Nederlandse kinderen niet mee boeien. Maar er is zoveel keus, dat dat niet uitmaakt.

Geslaagde revanche

Henkes vorige bundel Een tijger op straat (2010) had de pech dun en duur te zijn. Bij mij op de maan is zijn geslaagde revanche. En het is maar de helft van het boek dat hij had willen schrijven, merkt hij achterin op.

Maar misschien zou hij juist iets kleins moeten proberen. Het geestige gedicht Iets grijs met strepen en een snor over een meisje en haar domme, domme poes van Marsjak kan met illustraties van Charlotte Dematons of Marit Törnqvist zó een hit worden.

Fictie. Bij mij op de maan. Russische kindergedichten Vertaald door Robbert-Jan Henkes. Van Oorschot; 576 pagina's; euro 29,99.. Alle leeftijde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden