Interview

Rob Wijnberg: 'Misschien arrogant, maar ik denk: jammer voor NRC'

Rob Wijnberg (30) moest weg als hoofdredacteur van nrc.next. Hij was stomverbaasd. 'Als het Peter Vandermeersch aan iets heeft ontbroken, is het duidelijkheid.'

Portret van Rob Wijnberg. Beeld anp

Het is 26 september als Rob Wijnberg de kamer van de hoofdredactie van NRC Handelsblad in Rotterdam binnenstapt. Op de agenda staat een 'strategisch overleg' met hoofdredacteur Peter Vandermeersch en adjunct Hans Nijenhuis. Wijnberg (30), dan nog hoofdredacteur van nrc.next, denkt de toekomstplannen van de krant te gaan bespreken. Een uur later staat hij 'stomverbaasd' weer buiten. Baan kwijt. Het eigenzinnige nrc.next moet 'newsier'. Voor Wijnberg, twee jaar eerder door Vandermeersch nog 'een kathedralenbestormer met geweldige ideeën' genoemd, is in die plannen geen plaats.

Wijnberg: 'Op Prinsjesdag hadden wij heel bewust een Australische asielzoeker op de cover. Dat vond Vandermeersch niks. Hij had op Prinsjesdag liever een gemiddeld stuk over Prinsjesdag dan een goed stuk over een Australische asielzoeker.'

Hij krijgt het aanbod om - tegen een hoofdredacteurensalaris en met behoud van zijn lease-auto - als columnist aan te blijven. Wijnberg weigert. 'Ik mocht in mijn columns wél schrijven over journalistiek, maar ik mocht die ideeën niet ten uitvoer brengen. Hoe is dat te rijmen?'

Nu, bijna drie maanden later, zit Wijnberg thuis te broeden op een nieuw digitaal journalistiek project, werktitel De Vijfde Macht. Een week geleden is hij verhuisd, naar een appartement in Amsterdam Oud-West. De woonkamer is uitgerust met een futuristische set onzichtbare sfeerlampen die de ruimte in verschillende kleuren kunnen verlichten; tegen de ramen hangen zware, donkere jaloezieën. Pronkstuk is de grote houten tafel die de open keuken en woonkamer met elkaar verbindt en tevens dienstdoet als aanrecht, met daarop tal van potjes waarin Wijnberg niets kan vinden. 'Sorry, het is genant, maar ik kan jullie alleen thee aanbieden. Organische earl grey, of kaneelthee, maar dat wil nooit iemand.'

Filosoof en columnist Rob Wijnberg werd in juli 2010 door Vandermeersch aangesteld als hoofdredacteur van nrc.next. Wijnberg moest next op grotere afstand gaan positioneren van NRC Handelsblad. Het moest 'stouter', 'aparter' en 'brutaler'.

In het ideaal van Vandermeersch zou NRC Handelsblad van de middag verhuizen naar de ochtend, om zo beter te kunnen concurreren. Toen bleek dat dat vanwege contracten met drukkers en distributeurs niet kon, werd de strategie gewijzigd. De ochtendkrant die NRC al had, nrc.next, zou de concurrentie met andere ochtendkranten op zich moeten nemen. En dus moest die krant meer op de concurrentie gaan lijken, zo luidt de analyse van Wijnberg.

Tijdens een overleg in het zomerhuis van grootaandeelhouder Derk Sauer krijgt Wijnberg te horen dat het anders moet. Dit terwijl hij het liefst zou praten over baanbrekende plannen, zoals een volledig advertentieloze krant en een samenwerkingsverband met de Volkskrant. Ideeën die bij NRC en de durfinvesteerders van eigenaar Egeria niet veel weerklank vonden.

Dat het 'newsier' moest, daarmee was Wijnberg het niet eens oneens. 'Ik had zelf ook geconstateerd dat het af en toe te meta was geworden. Op een gegeven moment hadden we een cover met de tekst: hoe seksueel misbruik in de psychotherapie groteske vormen aanneemt, zonder erbij te vermelden dat we dat verhaal maakten naar aanleiding van de zaak-Keith Bakker.'

Er wordt gezegd dat je wel degelijk gewaarschuwd bent, tijdens dat Domburg-beraad.
'Dat is onzin. Dat blijkt uit het feit dat Derk Sauer, die bij alle gesprekken aanwezig was, mij stomverbaasd opbelde na mijn vertrek. En het blijkt uit het feit dat Vandermeersch en Nijenhuis achteraf hebben gezegd dat het allemaal veel te abrupt en te bruusk was gegaan. Ik ga niet doen alsof ik verbaasd was over iets wat ik heimelijk wist.'

Liet Vandermeersch op Prinsjesdag iets merken van zijn ergernis?
'Nee, hij mailde nooit. Ik denk dat hij in twee jaar tijd één keer een mailtje heeft gestuurd. In die twee jaar is Vandermeersch twee keer in de next-zaal geweest: één keer om mijn aanstelling aan te kondigen en één keer om te zeggen dat ik weg zou gaan. Zijn bemoeienis met wat wij deden was nagenoeg nul. Dat hebben wij als teken van vertrouwen opgevat.'

Vandermeersch stelde je aan, prees je de hemel in en twee jaar later gebeurt er dit. Hoe verklaar je dat?
'Hij is een keer bij de klachtenafdeling gaan zitten. Daar heeft hij een paar keer de telefoon opgenomen en toen belden er net achttien mensen die vonden dat er te weinig nieuws stond in nrc.next. Dat blijft dan hangen. Daarbij is hij flamboyant, een man met zuidelijk temperament, niet iemand van het poldermodel. Als hij iets niet goed vindt, moet het meteen helemaal anders.'

Maakt die duidelijkheid hem misschien tot een betere hoofdredacteur dan jij?
'Nee. Daar ben ik het helemaal niet mee eens. Als het Vandermeersch aan iets heeft ontbroken, is het duidelijkheid. Alle redacteuren en lezers van nrc.next wisten glashelder wat ik wilde. Het enthousiasme groeide. Dat zag ik aan de brieven die ik na mijn vertrek kreeg, want dat waren er honderden. Door Peter Vandermeersch verwatert het karakter van NRC Handelsblad nou juist: hij hamert erop dat NRC-lezers niet alleen een hoofd hebben, maar ook een hart en een buik. Het moet allemaal smakelijker, toegankelijker, fijner...'

Sexyer.
'Precies. Populairder. Tegelijkertijd is hij héél boos op Geert Mak, als die in De Groene klaagt over die populaire koers. Dan schrijft hij zó'n lange open brief terug waarin staat hoe serieus NRC wel niet is. Als ik hem was, had ik geschreven: Geert, ik snap dat jij dat zo ervaart, want het ís ook zo, en wel hierom. Maar dat doet hij niet. Ik ben in mijn besluiten minder snel of hard, maar ik voer wat ik vind consequent door. Ik denk dat de meeste next-lezers goed kunnen uitleggen waar die krant voor staat. Dat is bij NRC Handelsblad tegenwoordig een stuk moeilijker.'

Lees het volledige interview in de Volkskrant van vandaag

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden