Riva bleef kiezen voor opvallende en fraaie rollen

Emmanuelle Riva (Hiroshima mon amour en Amour) 1927-2017

De op 89-jarige leeftijd overleden Franse actrice Emmanuelle Riva brak twee keer door. Eind jaren vijftig, met haar debuutrol in de nouvelle vague-klassieker Hiroshima mon amour. En vervolgens in Amour (2012), Haneke's meesterwerk over liefde in tijden van aftakeling.

Emmanuelle Riva op de set van de film Therese Desqueyroux in 1962. Beeld afp

Ze was de oudste voor een Oscar genomineerde actrice ooit. Emmanuelle Riva, vrijdagmiddag op 89-jarige leeftijd overleden in Parijs, won niet die avond in Hollywood. Maar haar onder de regie van Michael Haneke volstrekt vrij van sentiment gehouden spel als de door een beroerte getroffen, broze en verwarde Anne in Amour (2012) werd beloond met diverse prijzen, waaronder de Franse César voor beste actrice. Haar eerste pas, in een filmcarrière die zestig jaar omspande. Het lukte Riva niet de bronzen trofee eigenhandig van het Franse podium dragen. 'Hij is zwaarder dan ik!', sprak ze in de microfoon.

Nouvelle vague

Paulette Germaine Riva, geboren in 1927, groeide op in het Franse platteland. Dochter van een Italiaanse vader en een Franse moeder, die niet overliepen van enthousiasme toen ze aankondigde te willen gaan acteren in Parijs.

Er volgde een naamsverandering: voortaan heette ze Emmanuelle, en Riva werkte als toneelactrice toen beginnend cineast Alain Resnais haar eind jaren vijftig vroeg voor Hiroshima mon amour. Die film over de mislukte relatie tussen een Franse actrice en een Japanse architect, naar een script van Marguerite Duras, was zowel het beginpunt als een van de hoogtepunten van de nouvelle vague, die zo invloedrijke stroming in de filmgeschiedenis.

Vanwege haar klassieke schoonheid en sensuele spel met onderliggende kalmte werd Riva terstond onthaald als ster. Maar ze sloeg vervolgens een reeks commerciëlere aanbiedingen af; dat was niet de route die ze wilde afleggen. Opvallende en fraaie rollen volgden, in Franse en Italiaanse films. Zoals een gevangene in het concentratiekampdrama Kapò uit 1960. Het uiterst gestileerde shot waarin Riva's personage wordt geëlektrocuteerd tegen het prikkeldraad werd regisseur Gillo Pontecorvo ernstig kwalijk genomen door sommige van zijn collega's: pure exploitatie.

Emmanuelle Riva in Amour Beeld epa

Theater

Ook speelde ze tegenover Jean-Paul Belmondo als jonge weduwe in Jean-Pierre Melville's Léon Morin, Priest (1961). En, decennia later, als moeder van Juliette Binoche in Three Colours: Blue (1993) van Krzysztof Kieslowski. Riva bleef bovendien altijd actief in het Franse theater. Maar de actrice, die liever niet onnodig in de belangstelling stond, werd met de jaren minder bekend bij het publiek.

Tot de Oostenrijker Haneke haar vroeg voor Amour, samen met die andere op leeftijd geraakte gigant: Jean-Louis Trintignant (inmiddels 86), die eigenlijk al met pensioen was. Ze had lol op de set, verklaarde Riva bij de wereldpremière in Cannes waar de film werd bekroond met de Palme d'Or - ook al vond ze de rol loodzwaar. 'Of ik bang ben als ik mezelf op doek zo zie aftakelen? Dat valt mee. Het is net alsof ik iemand anders zie. Iets wat ik in mijn carrière nog nooit zo sterk heb meegemaakt.'

Riva was ongehuwd, had geen kinderen en speelde afgelopen zomer nog een rol in een speelfilmproductie: La sainte famille, in 2017 verwacht in de Franse bioscoop. Ze overleed aan de gevolgen van kanker.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.