Rituele sfeer bij ernstige Björk

Björk..

amsterdam Waren het zes jaar geleden nog een koor van Inuit zangeressen, een harpiste en de microgeluidskunstenaars van Matmos die ze meenam voor haar live tour, deze keer opteerde Björk voor post-hardcore drummer Chris Corsano en de vrouwenblazersgroep de Brass Girls of Iceland.

Je kunt van de ‘Queen of Quirk’ veel beweren, maar niet dat ze de meest voor de hand liggende keuzen maakt. Al heeft ze zich met het dit jaar verschenen album Volta weer enigszins bekend tot de popmarkt, daarvoor was de IJslandse van de horizon verdwenen met experimentele platen als het geheel vocale Medulla en Drawing Restraint 9, de soundtrack voor een film van haar partner, beeldend kunstenaar Matthew Barney.

Maar de eigenzinnigheid zit er nog behoorlijk in en bij Björk is niets wat het lijkt. De opening van het concert, Earth Intruders, doet een beroep op je voeten. Maar met zijn donkere militaristische beat heeft het eerder iets weg van een dwingend ritmisch ritueel dan van een dansnummer; met Björk als bosnimf in rood fladderjurkje die zich op het podium verliest tussen de banieren en vlaggen van een of ander heidens geloof.

In het Westerpark wordt het uitbundige afgewisseld met het gewijde, maar het lijken de twee kanten van dezelfde medaille. De extase is niet die van van de onbekommerde dans-Björk van Big Time Sensuality, maar staat altijd in dienst van een iets groots, iets heiligs.

Dat sfeertje wordt mede veroorzaakt door de arrangementen en het instrumentarium. Het klavecimbel van Cover Me is vervangen door het geluid van een kerkorgel en zo wordt een dromerig deuntje een psalm. De strijkers in All Is Full Of Love zijn getransformeerd in lange dragende blazerslijnen die eerder serieus en sonoor klinken dan ijl en licht.

Er kleeft een bepaalde ernst aan een wat minder makkelijke Björk en dat verhindert dat de losheid die je verwacht bij een openluchtoptreden, zich meteen openbaart. Een uiterst bescheiden keuze uit haar hits helpt de herkenbaarheid ook niet echt.

Dat Björk in het park toch indruk maakt, komt op het conto van de kleine zangeres zelf. De IJslandse klinkt nog steeds als oerkracht gebaard op galmende bergtop en weet met gemak het muzikale geweld dat in zoveel verschillende gedaanten komt, het hoofd te bieden. In Innocence ontwijkt ze Timbalands beats als vuistslagen met een frasering die voortdurend schijnbewegingen maakt, en in Wanderlust zweeft ze hoog boven de marcherende blazers.

Aan het eind van het concert wordt zelfs een overrompelend harde versie van Army Of Me ingezet, waarmee alle formele trekjes van daarvoor worden weggeblazen. Dan wordt de zangeres weer een beetje de Björk die ooit onbekommerd loos ging op de aanhanger van een vrachtwagen in New York.

Pablo Cabenda

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden