Ritueel

Is stierenvechten een barbaars ritueel of kostbare cultuur? Het antwoord van Teun van der Keuken, samen met Roland Duong maker van een nieuwe reeks van De slag om Brussel, leek binnen de eerste minuut al duidelijk....

Op de tribune zat hij er witjes bij. Een stier wilde niet vechten, het publiek vroeg de strijd te staken. Vergeefs: stier was het haasje, en werd gespietst aan een zwaard.

Teun vond het een ‘gruwelijk, maar ook intrigerend ritueel’. Wat hem intrigeerde, werd niet duidelijk. De gruwelijkste details bleven uit: ‘unieke beelden’, volgens de makers, maar de marteling vooraf en de doodstrijd van het weerloze dier in de arena werden de kijker onthouden – onvermijdelijke kitscherige gitaardeuntjes niet.

Een fokker vertelde over het prachtvak van stierenfokken. Hij hield van zijn dieren, vertroetelde ze vijf jaar, met als enige tegenprestatie dat ze in hun laatste kwartier vochten als leeuwen. Zonder subsidie zou dit ras verdwijnen, dacht hij.

Omdat De slag om Brussel over Europese politiek gaat, sprak het duo twee politici. Europarlementariër Bas Eickhorst (GroenLinks) vond dierenmishandeling een grens voor subsidie. Maar ja: Spanje en andere landen stemmen tegen beperking. Een Brits conservatief vond dat landen zelf gaan over hun tradities, en niet Brussel.

Nieuwe gezichtspunten leverde het niet op. Maar aan het slot gebeurde iets vreemds. Teun van der Keuken sprak een tekst in, die zomaar uit de lucht kwam vallen. Hij zei: ‘Je zou kunnen zeggen dat stierenvechten uit de tijd is. Maar er staat een ambachtelijke en boerencultuur achter die van Europa het schitterende continent heeft gemaakt dat het nu is. Een einde maken aan dit bloederige ritueel is wel zo beschaafd. Maar met de teloorgang van het stierenvechten verliest Europa misschien wel de laatste traditie die recht doet aan de eeuwige en bloedige strijd tussen mens en natuur.’

Er moet over die tekst zijn nagedacht – proef de formuleringen als ‘misschien wel’, en ‘recht doen aan’. Maar nog steeds wist je niet waarom ‘deze bloederige traditie’ wordt gesteund met Europees geld. Niet eens om hoeveel het gaat. De kijker moest toch zijn mening geven op een website. Een uur vóór uitzending hadden 1.349 kijkers het programma niet nodig: ze waren tegen subsidie. Dat was 98 procent.

Komende weken: dwergwerpen in Roemeense bergdorpjes en kleuterneuken op het platteland rond het achterland van Malmö. Barbaarse toestanden, zeggen sommigen, maar De slag om Brussel zal misschien wel recht doen aan die restjes intrigerende cultuur van het schitterende continent Europa.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden