Rijksbouwmeester Van Dongen vertrok zelf

Het onverwachte vertrek van Rijksbouwmeester Frits van Dongen (68) vorige week is veroorzaakt door zijn betrokkenheid bij het Spuikwartier in Den Haag. Hij is architect/adviseur bij een van de consortia die meedingen naar de opdracht. Van Dongen is zelf opgestapt. 'Ik wilde niet dat het ambt in opspraak zou komen.'

De 'ufo' in Zoetermeer. Een gebouw van Frits van Dongen. Beeld Martijn Beekman
De 'ufo' in Zoetermeer. Een gebouw van Frits van Dongen.Beeld Martijn Beekman

Een zegsman van minister Stef Blok (Wonen en Rijksdienst) bevestigt dat Van Dongens betrokkenheid ongewenst werd gevonden. 'Hij gaat voor een in het oog springend project van een gemeente samenwerken met een groot bouwbedrijf. Dat bedrijf dingt regelmatig mee naar bouw- en renovatieopdrachten van het Rijk', aldus het ministerie.

Daardoor zou de Rijksbouwmeester niet langer alle opdrachten van het Rijk kunnen beoordelen. 'Hij kan zich moeilijk telkens terugtrekken als dat bouwbedrijf meedoet. Dan heb je bijna nooit meer een Rijksbouwmeester.'

Het ministerie en Van Dongen bevestigen noch ontkennen dat het een adviseurschap betreft bij bouwbedrijf Heijmans. Via andere bronnen wordt die naam steeds genoemd. Van Dongen zelf had gedacht dat er afstand genoeg was tussen de twee rollen. 'Maar ik stel vast dat de maatschappij een stuk kritischer en achterdochtiger is dan voorheen. Ik denk dat het goed is als de positie van Rijksbouwmeester opnieuw wordt bekeken. Die is nu te kwetsbaar.' Traditioneel wordt deze functie vervuld door een architect naast zijn beroepspraktijk.

Volgens het ministerie heeft Van Dongen, in 2011 als Rijksbouwmeester aangetreden, zelf de kwestie aan minister Blok voorgelegd. Het Haagse project moet onderdak bieden aan Koninklijk Conservatorium, Nederlands Dans Theater en Residentie Orkest. Er is geen directe link tussen Rijksgebouwendienst en Spuikwartier (voorheen Spuiforum), want dat is een gemeentelijk plan. Volgend jaar wordt duidelijk welk van de zeven consortia de opdracht krijgt.

Die beslissing om voortijdig te vertrekken als Rijksbouwmeester is 'heftig', zegt Van Dongen. 'Ik had het graag afgemaakt.' Het is een deeltijdbaan. Net als zijn voorgangers leidt Van Dongen daarnaast een eigen bureau. Wel vertrok hij bij zijn aantreden bij het mede door hem opgerichte bureau de Architekten Cie., dat veel overheidsopdrachten had, om de schijn van belangenverstrengeling te voorkomen. Hij richtte een nieuw bureau op, van Dongen-Koschuch. 'Omdat de wens is dat de rijksbouwmeester zich tot de praktijk verhoudt', aldus Van Dongen.

Het ministerie scherpt de eisen voor de nieuwe Rijksbouwmeester aan. 'Hij of zij moet een been in de praktijk houden, maar in de profielschets zullen we verduidelijken welke dubbelfuncties niet kunnen', aldus Bloks woordvoerder.

Van Dongen vindt dat ook van belang. 'Als het niet goed is geregeld, komt ook mijn opvolger voor lastige dilemma's. De oude regels zijn niet meer afdoende.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden