Rijk schrapt subsidie op aankoop van kunst

Minister Plasterk van Cultuur maakt een einde aan de regeling die particulieren in staat stelt met subsidie kunstwerken aan te kopen....

Uit die begroting blijkt ook dat de profijtbeginselkorting op de rijkskunstsubsidies – de kunstconsument betaalt meer zelf, waardoor de subsidies omlaag kunnen – gehandhaafd blijft op vijftig miljoen euro per jaar. Eerder dit jaar stelde Plasterk een commissie-Cultuurprofijt in onder leiding van Martijn Sanders, oud-directeur van het Concertgebouw in Amsterdam, die moet onderzoeken hoe de kunstsector jaarlijks tien miljoen euro aan subsidie kan besparen door meer eigen inkomsten te genereren. De belangenorganisatie Kunsten ’92 constateerde daarop dat de profijtbeginselkorting ‘van de baan’ was.

Dat bleek een voorbarige conclusie. Weliswaar gaat de korting in 2008 in met ‘slechts’ vijftien miljoen euro, maar de jaren daarna loopt hij op tot vijftig miljoen in 2011. Bovendien komt de bulk van de bezuiniging uit bestaande (22 miljoen) en extra (18 miljoen) rijkskunstsubsidies. Naast de korting van vijftig miljoen spendeert Plasterk ook honderd miljoen extra aan vier hoofddoelstellingen van cultuurbeleid: een ‘mooier Nederland’ (minder rommelige bebouwing van de openbare ruimte, meer aandacht voor architectuur), ‘participatie’ (een groter en gevarieerder publiek voor kunst en cultuur), versterking van de kunstsector (onder meer door professionalisering) en innovatie (stimulering van onder meer creatieve industrie en het gebruik van nieuwe media). Van die honderd miljoen extra gebruikt de minister jaarlijks achttien miljoen voor de invulling van zijn bezuinigingsdoelstelling van vijftig miljoen.

Dankzij de kunstkoopregeling die Plasterk nu opoffert aan zijn bezuinigingstaak, kunnen particulieren kunstwerken kopen met een renteloze lening van Fortis Bank bij galeries die door het ministerie van OCW zijn geselecteerd. De koper betaalt in termijnen, de Mondriaan Stichting betaalt de rente over de lening.

‘Het ministerie van OCW rechtvaardigt deze maatregel met het argument dat de regeling voornamelijk wordt benut door mensen met een hoog inkomen’, zegt Mondriaan-directeur Luiten. ‘Dat is pertinent onjuist. Mensen met een kleine beurs vormen een aanzienlijk deel van de gebruikers, en juist zij hebben de regeling hard nodig.’ Volgens haar is de afschaffing strijdig met twee van Plasterks eigen doelstellingen: meer kunstparticipatie door de burgers, en minder afhankelijkheid van susbidies voor kunstenaars. ‘Want zij moeten straks weer de hand ophouden bij een subsidieloket.’

Volgens OCW is de kunstkoopregeling door zijn eigen succes overbodig geworden. ‘Tientallen Nederlandse galeries die niet tot de regeling zijn toegelaten, hebben op eigen initiatief vergelijkbare arrangementen opgezet’, aldus een woordvoerder. ‘Daardoor worden participatie en ondernemerschap in de kunsten juist bevorderd.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden