Rijk moet vier geroofde kunstwerken afstaan

Het Rijk moet vier kunstwerken teruggeven aan de erfgenamen van de voormalige eigenaren. Dat oordeelde de Restitutiecommissie woensdag.

De commissie adviseert de minister van Cultuur over claims op kunst die de nazi’s in de Tweede Wereldoorlog hebben geroofd en die nu in Nederlands bezit is.

33 kunstwerken


Het gaat om vier schilderijen, waaronder één aquarel. Ze zijn nu in het bezit van het Instituut Collectie Nederland ofwel in bruikleen bij musea. De Restitutiecommissie gaf een oordeel over vier claims op in totaal 33 kunstwerken uit de Rijkscollectie.

Rijksmuseum


De commissie concludeerde dat Eduard Hollander, een joodse advocaat uit Den Haag, de oorspronkelijke eigenaar was van de aquarel ‘Paarden bij een stal’ van Wouter Verschuur II.

Hollander moest het tijdens de oorlog onder druk van het naziregime gedwongen verkopen. Het aquarel bevindt zich momenteel als bruikleen in het Rijksprentenkabinet van het Rijksmuseum in Amsterdam.

Wilhem Mautner


In een tweede zaak oordeelde de commissie dat twee schilderijen terug moeten naar de erfgenamen van de joodse econoom en verzamelaar Wilhelm Mautner uit Amsterdam. Het betreft de werken ‘Het kantoor van een belastinginner’, een kopie naar Pieter Brueghel II, en ‘De onthoofding van Johannes de Doper’ van F. Timmermann.

Ook Mautner moest de schilderijen onvrijwillig verkopen. Over twee andere werken in deze zaak adviseerde de commissie tot afwijzing van de claim, omdat onvoldoende vaststaat dat Mautner de oorspronkelijke eigenaar was.

De erven van de joodse kunsthandelaar Moritz Schönemann maakten aanspraak op drie schilderijen, maar die claim is afgewezen. Het is onduidelijk of de werken tijdens de bezetting door de kunsthandel zijn verhandeld, aldus de commissie.

Dwang


De erfgenamen van de joodse kunsthandelaar Kurt Walter Bachstitz in Den Haag dienden een claim in op 25 kunstwerken. Eén daarvan is gehonoreerd, voor het schilderij ‘Capriccio met ruïnes’ van Pietro Cappelli. Bachstitz verkocht tijdens de oorlog een groot aantal kunstwerken aan verscheidene kopers, voordat hij in 1944 naar Zwitserland vluchtte. Alleen bij de verkoop van het schilderij van Cappelli was sprake van dwang, oordeelde de commissie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden