Rijk boek voor Coetzee-adept

Dankzij uitgeverij Cossee beschikken we over uitstekende vertalingen van alle romans en verhalen van Nobelprijswinnaar Coetzee. Van de uitdijende hoeveelheid studies die aan zijn werk zijn gewijd, is alleen de biografie van Kannemeyer in het Nederlands vertaald. Daar is nu Het universum van J.M. Coetzee van David Atwell bijgekomen. Atwell is een van de weinigen die er in het verleden in slaagden om de niet gemakkelijk benaderbare Coetzee in een groot project van interviews en essays te betrekken. Dat leidde tot de fraaie publicatie Doubling the Point die in 1992 uitkwam.

Sinds die tijd zijn er veel nieuwe boeken van Coetzee verschenen, die Atwell in zijn nieuwe studie meeneemt. Vanwege zijn goede relatie met Coetzee kreeg hij toegang tot diens literaire archief, waarin alle eerdere versies van de romans aanwezig zijn. Zo kan Atwell nauwkeurig alle stappen laten zien waarin de teksten langzaam hun definitieve vorm hebben gekregen.

Autobiografische elementen

Voor Coetzee-adepten, tot wie ik mijzelf reken, is dit een fantastisch en rijk boek. Voor algemene lezers die breed geïnformeerd willen worden zonder het werk van Coetzee goed te kennen, lijkt het me een zware opgave.

Atwell laat zien dat alle boeken van Coetzee duidelijk autobiografische elementen bevatten. Dit is verrassend omdat Coetzee bekendstaat als een afstandelijke auteur die graag met literaire verwijzingen strooit. Met archiefgegevens toont Atwell aan dat elke roman een persoonlijke problematiek als uitgangspunt heeft. Door vele herschrijvingen verbergt Coetzee deze oorsprong zoveel mogelijk, onder andere met literaire kunstgrepen.

Coetzee zelf weigert steevast uitleg of interpretatie over zijn romanpersonages te geven. Die moeten op eigen benen kunnen staan om de lezer aan te spreken. De bedoelingen van de auteur zijn niet zo relevant. Wie er al te veel aandacht aan besteedt, vindt hij, zou zelfs in eerste instantie zijn leesplezier kunnen bederven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden