Ridley Scott is terug in de buitenaardse wereld die hem groot maakte

Regisseur Ridley Scott is met de film Prometheus terug in het genre dat hem beroemd maakte: sciencefiction. Het begin van een nieuwe cyclus?

Op de set van Prometheus met regisseur Ridley Scott. Beeld Warner Brothers Pictures International

Ridley Scott vloekte toen hij op de filmset van Avatar de eerste beelden van het sciencefictionspektakel van zijn goede vriend en collega James Cameron onder ogen kreeg. 'Je hebt de fucking lat wéér hoger gelegd', bromde de Britse filmmaker destijds in een onderonsje, opgetekend door The Independent.

Daar kon Scott zijn collega niet mee laten wegkomen. Zijn nieuwste film Prometheus, groots aangekondigd, speelt zich af vóór zijn sciencefiction-horrorfilm Alien (1979). Prometheus moet de achtbaanachtige 3D-sensatie van Avatar overtreffen, zoals Cameron met de vervolgfilm Aliens (1986) ooit zijn origineel overtrof - qua spektakel althans.

De keuze van Sir Ridley Scott (74) om terug te keren naar het sciencefictiongenre, is opvallend. Na de onverwoestbare klassiekers Alien en Blade Runner (1982) koos hij nooit meer voor dat genre. De kans dat hij zichzelf daar zou overtreffen, was immers nihil. Nog altijd noemt Scott Blade Runner de meest complete en persoonlijke film - kort na de onverwachte dood van zijn broer gedraaid - die hij ooit maakte.

Claustrofobisch
Alien ging over de bemanningsleden van een ruimteschip die het in een claustrofobisch kat- en muisspel stuk voor stuk afleggen tegen een moordzuchtige buitenaardse parasiet. De film slaagde volledig in de zelden vertoonde combinatie van sciencefiction en horror. De special effects waren grensverleggend, denk aan de befaamde scène waarin de alien zich tijdens het ontbijt dwars door de maag van een van de personages vreet.

In Blade Runner, een verfilming van een kort verhaal van sciencefictionschrijver Philip K. Dick, schetste Scott het altijd regenachtige, neonverlichte Los Angeles van 2019 - waarin vliegende auto's en vlammende fabriekspijpen de skyline domineren - als een multiculturele samenleving. Daarin moet een premiejager een groepje ontsnapte, nauwelijks van mensen te onderscheiden androïden uitschakelen.

Voldoening
Scott zou na beide films, de tweede en derde van zijn oeuvre, zo veel voldoening hebben gevoeld dat hij het sciencefictiongenre de rug toekeerde. Dat Blade Runner na de première in 1982 volledig flopte en pas na de director's cut van 1992 (Scott verwijderde de uitleggerige voiceover en verving het happy end voor een ambigu slot) als klassieker werd beschouwd, had daar volgens de regisseur niets mee te maken.

Je zou bijna vergeten dat de in de Verenigde Staten woonachtige Brit ook andere films heeft gemaakt. Na een aantal flops werd de heerlijke lesbo-roadmovie Thelma & Louise (1991) zijn eerste bioscoophit sinds Alien. Hoogstpersoonlijk reanimeerde hij negen jaar later met Gladiator (2000) het uitgestorven swords and sandals-genre.

In die films balanceerde Scott tussen de artistieke en commerciële zijden van zijn vak. Russel Crowe, in vorm als de Romeinse generaal Maximus in Gladiator, zei destijds: 'Ridley beseft heel goed dat je weliswaar zo artistiek en kunstzinnig kan zijn als je wilt, maar dat je tegelijk moet beseffen dat je aan het spelen bent met een budget van meer dan 100 miljoen dollar. Dus je zorgt er voor dat het artistieke freewheelen voldoende commercieel blijft. Anders zou je wel eens snel zonder baan kunnen zitten.'

Lees de rest van het profiel van Ridley Scott in de Volkskrant van vandaag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden