FilmrecensieRichard Jewell

Richard Jewell is een klassieke Eastwood: meeslepend en actueel ★★★★☆

Het verhaal van Jewell, die in 1996 ten onrechte werd beschuldigd van een bomaanslag, heeft een verrassend actuele boodschap over heldendom en massahysterie. 

Even heeft Amerika er een nationale held bij. Op 27 juli 1996 ontploft een bom in een bezoekerspark tijdens de Olympische Zomerspelen in Atlanta. Een vrouw komt om het leven, meer dan honderd mensen raken gewond. Er hadden veel meer slachtoffers kunnen zijn als de 33-jarige beveiligingsmedewerker Richard Jewell, die de in een rugzak verpakte bom ontdekt, niet zo adequaat had opgetreden.

Jewell wordt onthaald als redder, maar dat duurt slechts een paar dagen. De FBI ziet hem als verdachte; hij past in het jarennegentigprofiel van de eenzame bommenplanter. Die informatie lekt al gauw uit naar de media, waarna een ware heksenjacht op gang komt. De tuin van Jewell staat vol met reporters. Als hij op stap gaat, wordt hij door meerdere FBI-agenten gevolgd. Binnenshuis halen rechercheurs alles overhoop – zelfs de tupperware van zijn moeder, bij wie hij inwoont, is niet veilig. Zijn leven staat op zijn kop, 88 dagen lang, tot het onderzoek wordt opgeheven.

Dat Jewell onschuldig was, is van begin af aan duidelijk in Clint Eastwoods nieuwste film, die laat zien hoe tergend onterecht en klunzig de aanpak van de FBI is. Scenarioschrijver Billy Ray las zich goed in de waargebeurde geschiedenis in (hij baseerde zich onder meer op een lang artikel uit 1997 in het tijdschrift Vanity Fair) en presenteert de feiten zorgvuldig, hoewel voor de beknoptheid hier en daar een personage werd geschrapt of verzonnen.

Relletje

Toch ontstond in december een relletje over het waarheidsgehalte van de film. Journalist Kathy Scruggs, die als eerste bekendmaakte dat de lokale held werd verdacht van de bomaanslag, zou in Richard Jewell worden geportretteerd als een gehaaide reporter die met haar bronnen naar bed ging in ruil voor nieuws. Een seksistisch, niet door feiten ondersteund beeld van een vrouwelijke journalist, luidde de aanklacht – nog voordat de film goed en wel te zien was.

Het ligt genuanceerder. Zo baseerde actrice Olivia Wilde, die Scruggs speelt, zich op uitgebreid onderzoek en is de suggestie van seks-voor-tips niet zo eenduidig: in de film kennen Scruggs en haar bron, een door Jon Hamm gespeelde FBI-agent, elkaar duidelijk al langer en draait hun flirt vooral om macht. Als iemand er slecht vanaf komt, is het die loslippige FBI-agent wel.

Ondertussen gaat Richard Jewell precies over de gevaren van een te snel oordeel. Het FBI-onderzoek naar Jewell, een rare snuiter die geobsedeerd lijkt door politiewerk, is een toonbeeld van tunnelvisie. Hoe menselijk dat is, laat Eastwood zien door de kijker kalmpjes mee te trekken in dezelfde vooroordelen. Het is niet gemakkelijk om Jewell, magistraal gespeeld door Paul Walter Hauser, in de armen te sluiten als held.

Zo maakt de 89-jarige regisseur – goed op dreef in zijn vertrouwd rechtlijnige, enigszins kale stijl – duidelijk dat schijn iedereen kan bedriegen. Richard Jewell is een klassieke Eastwood, afgewogen maar meeslepend, met een verrassend actuele boodschap over heldendom, oogkleppen en massahysterie.

Richard Jewell

Drama

★★★★☆

Regie Clint Eastwood

Met Paul Walter Hauser, Sam Rockwell, Kathy Bates, Olivia Wilde, Jon Hamm

131 min., in 82 zalen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden