Richard III 'mankt' en verleidt met fantasie

Hij is misdeeld en mismeesterd, zegt-ie zelf. Maar als kind was hij al ziekelijk jaloers, de schrik van iedereen, zegt zijn moeder....

Bij het Bossche gezelschap De Wetten van Kepler speelt Herman van de Wijdeven de beroemde schurk als een boomlange boerenjongen met een doortrapt lachje. Zijn rechtervoet draait hij een beetje naar binnen, de rechterschouder trekt hij omhoog. Verder laat hij Richards 'manken' over aan onze fantasie. We zien toch wel hoe dubbelhartig hij is, en hoe leep hij ons in vertrouwen neemt. Geloven we niet dat hij zijn broer ombrengt? Hij zal het ons laten zien.

De Vlaamse regisseuse Dominique Hoste ensceneert Claus' uitgebeende tekst opmerkelijk beeldend en efficiënt. Op een klein podium ziet ze kans heel deze geschiedenis van machtswellust en wraak helder neer te zetten. Veel tijd heeft ze niet nodig, na ruim een uur staat Richard - eindelijk kalm - oog in oog met de vijand die hem naar de andere wereld zal helpen.

Dominique Hoste is een oude bekende bij dit Brabantse gezelschap. Vorig seizoen regisseerde ze een verrassend energieke Antigone, net zo pakkend, sterk van beeld en intens geacteerd. Ze heeft er slag van de scènes van tijd tot tijd te doorsnijden met een bewegingsfragment, simpel en strak. Zo'n handschrift spreekt ook jongeren aan en levert een perfecte kennismaking op met zo'n klassiek stuk.

Wie het origineel kent, zal hier en daar het gevoel hebben een uittreksel voorgezet te krijgen. Maar met behoud van het drama, vooral door het intense spel. Neem de ongelofelijke scène waarin Richard de kersverse weduwe Anne verleidt. Ze heeft net haar man begraven die door Richard is vermoord, maar ze zwicht voor zijn mooie praatjes. Dat waanzinnige staaltje blufpoker wordt hier in no time perfect uitgespeeld zonder enige theatrale bombast.

De felle koninginmoeder is een kleine toverkol die vervloekingen rondstrooit, Richards handlangers zijn koele killers. Voor 17 rollen treden 7 spelers aan. Kampioen dubbelrol is Marcel Roelfsema die met zijn kale kop vijf verschillende figuren doet, steeds met een ander jasje, soms met een andere tongval. Mede dankzij de glasheldere enscenering zijn die dubbelingen geen enkel probleem.

Meer dan een groots opgezet historiestuk, is de tekst een portret van een gewetenloze, onweerstaanbare schurk. En een demonstratie van de onnozelheid waarmee mensen zich door hem laten inpalmen. Hun ijdelheid laat zich graag strelen door mooie praatjes of voze vleierij. Bondig en indrukwekkend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden