Poëzie Goed & slecht

Revolutie, weg met het systeem, tijd voor verandering. Je moet van goeden huize komen om daar nu nog mee te scoren

Goed & Slecht: jonge dichters die verandering prediken, dat blijft riskant, vindt Arjan Peters. Al gloort er ook hoop.

Beeld Foto Getty / Beeldbewerking Studio V

Je kunt de woorden nog wel gebruiken, maar ze hebben hun kracht verloren. Ooit sloegen de protestsong, het spandoek en de poëtische aanklacht aan, maar tegenwoordig passen ze niet meer, de rek is eruit, de mot zit erin. Het is een oude plaat geworden van Victor Jara, de Chileense volkszanger die in 1973 werd vermoord, omdat hij zong tegen oorlog en fascisme, en voor de liefde.

Revolutie, weg met het systeem, tijd voor verandering. Je moet van goeden huize komen om daar nu nog mee te scoren. Toch trof ik de termen laatst weer aan, in gedichten van Willemijn Kranendonk (1994) en Frank Keizer (1987).

De eerste schreef ‘Je kan rekenen op verandering’, opgenomen in de Turing-bloemlezing Steeds op reis en altijd thuis (Poëziecentrum; € 7,50).

Zij is, hoe jong ook, van de oude stempel:

‘Er wordt gezegd: wacht op het startsein van de revolutie om
goedgekeurd je geduld te verliezen,
zodat de mening die je koestert als een perfect gerijpte aardbei blijft.’

Duidelijk is ze niet, maar haar kwaadheid wordt concreter:

‘Ik wijs naar het systeem waar alle plekken lang geleden verdeeld zijn (…)
Het probleem is niet dat de vluchtelingen voorrang krijgen op een
sociale huurwoning,
het probleem is dat er te weinig sociale huurwoningen zijn (…)

Mensen die zeggen dat politieke kunst geen kunst is: dit is een
gedicht en dit gedicht gaat de wereld veranderen.’

Het is aandoenlijk en slecht, niet omdat het politieke kunst wil zijn, maar omdat er geen nieuw leven in de sleetse kreten zit.

De opluchting heet Lief slecht ding, de nieuwe bundel van Frank Keizer (Polis; € 19,95), die tastend een weg baant voor een nieuwe generatie, door weg te blijven van de gemeenplaatsen. Ik pluk een paar passages:

‘je wilt geen eenzame teksten meer die op geschiedenis
wachten, somber in een hoekje zitten wachten op
een fabuleuze gebeurtenis die alles anders maakt (…)

o stijl
die in de hemelen zijt, geef ons ons dagelijks brood
van verandering (…)

waar kijk je dan naar; vroeg je
om me heen, zei ik, naar mogelijkheden, alles wat niet weg-
zinkt in het proza van de wereld.’

Zonder een revolutie af te draaien kun je ook een uitweg zoeken. Anders dan Kranendonk weet Keizer níet hoe het zit. Gelukkig maar. Zijn sluipwegen zijn fascinerend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden