Game

Returnal is een meedogenloze Groundhog Day in ruimtepak ★★★★☆

Er zijn games die zo goed zijn dat ze in hun eentje de aanschaf rechtvaardigen van een spelcomputer van 400 à 500 euro. Returnal komt in de buurt van die status, maar is domweg te moeilijk.

Astronaute Selene sterft een duizend doden in Returnal - en verslijt heel wat ruimtehelmen. Beeld Housemarque
Astronaute Selene sterft een duizend doden in Returnal - en verslijt heel wat ruimtehelmen.Beeld Housemarque

Returnal, de eerste echte game dit jaar die exclusief is verschenen voor de PlayStation 5, is veel dingen.

Wat inspiratiebronnen en verhaal betreft is het een mengelmoes. Van Groundhog Day, de briljante tijdlusfilm met Bill Murray en Punxsutawney Phil uit 199. Van Prometheus, de officieuze Alien-voorloper uit 2012 van Ridley Scott. En vooruit, van de remake uit 2002 van Andrej Tarkovski’s sf-drama Solaris met George Clooney en Natascha McElhone.

Het is ook een mix van verschillende gamesstijlen, zoals de third person shooter (schieten), een bullet hell (kogelregens) en een roguelike (een game waarin je alles verliest zodra je avatar sneuvelt) – zodat we inmiddels op het punt zijn beland waar 93 procent van de lezers is afgehaakt omdat die niks hebben met games, science fiction of Bill Murray.

Dat is op zich niet zo’n punt, want één ding is Returnal zeker niet: gemakkelijk. Het is een van die games die de knapen van de kerels scheidt, een uitdaging voor de stugge doordouwers. Het is een computerspel dat helaas het zoet en het zuur niet in gelijke porties uitdeelt.

In Returnal heeft het coronavirus pootjes gekregen. Beeld Housemarque
In Returnal heeft het coronavirus pootjes gekregen.Beeld Housemarque

Eerst maar eens wat context: Returnal is een titel van Housemarque, een Finse ontwikkelaar die al een kwart eeuw in de business meedraait en onder liefhebbers naam maakte met spellen als Super Stardust, Dead Nation, Outland, Resogun en Nex Machina.

Wat die titels gemeen hebben is dat ze de vibe hebben van de games die vroeger in de speelhal stonden – snelle actie, veel explosies. Toen commercieel succes uitbleef waagden de Finnen zich aanvankelijk aan een battle royale-game – denk Fortnite of Call of Duty: Warzone – een spel waarin honderd gamers tegelijk zich in een steeds krimpende arena begeven en elkaar van kant maken tot er eentje overblijft. Maar ook van die afvalraces zijn er al heel veel, zodat Housemarque het over een andere boeg gooide en met Returnal op de proppen kwam, een sf-avontuur voor solospelers.

Schikgodin

Returnal vertelt het verhaal van de solitaire astronaute Selene die hardhandig neerkomt op de planeet Atropos, en daar opzoek gaat naar een mysterieus signaal en eigenlijk haar verleden. Helaas voor Selene, genoemd naar de Griekse godin voor de maan, is Atropos bevolkt door humeurige wezens die met de verkeerde tentakels uit bed zijn gestapt en indringers bestoken met eindeloze golven van projectielen. Selene moet schieten tot ze een ons weegt en dekking zoeken, steeds opnieuw. Een enkel moment van zwakte betekent onherroepelijk de dood en het einde van een level.

Iedere keer als Selene sneeft keert ze terug naar het moment waarin ze met haar ruimteschip op Astropos klettert, zoals Bill Murray in Groundhog Day elke ochtend in zijn hotelbed wakker wordt en elke keer weer aan dezelfde dag begint – hoe hard hij ook aanvankelijk iedere dag tracht aan zijn lot te ontkomen.

De naam van de planeet in Returnal is een niet te missen vingerwijzing naar de moeilijkheidsgraad van de game: Atropos is de onbuigzaamste van de drie schikgodinnen uit de Griekse mythologie. Zij wordt de ‘onafwendbare’ genoemd, degene die de levensdraad van een arme drommel afknipt als zijn tijd gekomen is.

In Returnal wordt heel wat afgeknipt.

Een nog betrekkelijk bescheiden voorbeeld van een 'bullet hell' in Returnal. Beeld Housemarque
Een nog betrekkelijk bescheiden voorbeeld van een 'bullet hell' in Returnal.Beeld Housemarque

Wat de game tot een taaie bedoening maakt is niet zozeer het ingewikkelde straf- en beloningssysteem, met liefst drie soorten ‘valuta’ die bepalen welke wapens en vaardigheden je in handen krijgt en die je levensmeter vullen. Met ‘obolites’ lap je je gezondheid op. Met het zeldzamere ‘ether’ kun je voorkomen dat je de wapens, die je moeizaam bij elkaar hebt gesprokkeld en opgewaardeerd, verliest als Selene weer eens het loodje legt.

Verder zijn er parasieten die de vervelende gewoonte hebben om je de ene keer vooruit te helpen, en de andere keer onderuit – zonder dat die eigenschappen duidelijk zijn gelabeld. Niet alle updates zijn upgrades.

Tijdlus

Er zijn frustrerend veel elementen die je jacht op continue upgrades en een happy ending kunnen verstieren en frustrerend weinig mogelijkheden om je voortgang op te slaan: geen. De levels (hoofdstukken), of biomes in Returnal-jargon, duren veel te lang. Door de speler steeds alles te ontnemen wat hij net met bloed, zweet en tranen heeft bijeengeraapt en -gevochten, ontpopt de game zich als een uitputtingsslag. Returnal schrijft ‘meedogenloos’ met kapitalen: het is een IKEA zonder sluiproutes of nooduitgangen en maar één kassa waar je niet kunt pinnen. Het is een marathon over een spijkerbed.

Returnal is een visueel spectaculaire game, maar de glinstering slijt snel als je in een tijdlus blijft steken. Bill Murray had in Groundhog Day elk dag Andie MacDowell om naar uit te kijken, in Returnal ontbreekt zo’n prikkel.

Van die 7 procent lezers die tot hier is gekomen zullen de allerbesten de game oppikken en tot de aftiteling doorknokken. Dat is jammer voor al het werk dat Housemarque erin heeft gestoken, ook in het toepassen van tactiele feedback met de Dualsense-controller van de PlayStation 5. Als er een god bestaat zorgt hij voor een upgrade of liever ‘downgrade’ die Returnal alsnog de miljoenen spelers bezorgt die dit Finse juweeltje verdient.

Astronaute Selene is niet voor een gat of alien met tentakels te vangen. Beeld Housemarque
Astronaute Selene is niet voor een gat of alien met tentakels te vangen.Beeld Housemarque

Returnal is verkrijgbaar voor de PlayStation 5.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden