Remco Daalder wint Jan Wolkersprijs 2014: 'De Gierzwaluw is een raar beest'

Remco Daalder is de winnaar van de Jan Wolkersprijs voor het beste natuurboek 2014. De Amsterdamse stadsecoloog schreef met zijn boek De Gierzwaluw een 'prachtige huldebetoon aan een van onze slechtst begrepen vogels', aldus juryvoorzitter Johan van de Gronden (directeur Wereld Natuur Fonds). Daalder ontving de prijs vanmorgen in het natuurhistorisch museum Naturalis in Leiden, waar de rest van de dag workshops, lezingen en signeersessies van 'groene' boeken plaatsvinden. Met De Gierzwaluw hoopt hij dichter bij de vogelleek te komen. 'Zelfs mensen die het beest nog nooit hebben gezien, moeten het een spannend boek vinden.'

De winnaar van de Jan Wolkersprijs 2014, Remco Daalder. Beeld Cigdem Yuksel

Gefeliciteerd. Bent u blij?

'Nou en of. Het is van jongs af aan een droom van me geweest: om een prijs te winnen met een boek over de gierzwaluw.'

Het boek waarmee Daalder de prijs won, De Gierzwaluw. Beeld Cigdem Yuksel

Wanneer zag u deze vogel voor het eerst?

'Dat was in 1974. Als 14-jarig beginnend vogelaartje fietste ik door Buitenveldert richting het Amsterdamse bos. Bij een betonnen vijver, waar anders nooit wat te zien was, nam ik een gewemel van jewelste waar. Tientallen vogels scheerden over het water. Het leken wel mieren, zo snel gingen ze. Het meest opvallende was dat ze in volstrekte stilte dronken. Ik besefte dat deze beesten net duizenden kilometers hadden gevlogen, ze waren helemaal uitgeput.

'Thuis pakte ik het boek van de beroemde vogelaar Jan P. Strijbos erbij. Hij schreef: wie heeft de gierzwaluw ooit zien drinken? Nou, ik dus. Blijkbaar had ik iets gezien wat zelfs Strijbos niet was gelukt. Vanaf toen dacht ik: over deze vogel wil ik alles weten.'

Wat fascineert u zo aan de gierzwaluw?

'Het is een raar beest. Hij pas niet in het beeld van de gewone vogel, die op de grond heen- en weer wipt en op een nesttakje zit. De gierzwaluw is een sikkelvormig dier waarvan je de poten niet eens kunt zien. Hij vliegt 300.000 kilometer per jaar en doet alles in de lucht: slapen, paren, eten. Dat gaat ons voorstellingsvermogen te boven. Vogels hebben net als mensen ontspanning nodig. Maar de gierzwaluw blijkbaar niet, die staat zijn hele leven onder spierspanning. Absurd.'

Wat gaat u met het prijzengeld (5000 euro) doen?

'De gierzwaluw achterna natuurlijk, naar Tanzania. Het lijkt me fantastisch om er volgend jaar heen te reizen en deze vogel aan te zien komen in zijn natuurlijke biotoop.' Wanneer zien we de gierzwaluw weer in Amsterdam? 'Vanaf april. Dan zit hij onder dakpannen en in nestkasten. Grappig eigenlijk: de gierzwaluw zit heel dichtbij, maar toch zijn er weinigen die hem bewust zien. In de stad kijken mensen niet omhoog maar recht voor zich uit, naar het verkeer.'

De Jan Wolkersprijs is een initiatief van VARA's Vroege Vogels, het Wereld Natuur Fonds en de Volkskrant. Bekijk hier de andere genomineerden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.