'Rembrandts Batseba had geen borstkanker'

Batseba, de vrouw van koning David die Rembrandt van Rijn in 1654 schilderde, leed niet aan borstkanker. Onderzoekers van de Universiteit Twente hebben dat geconcludeerd met computersimulaties. Dat is donderdag bekendgemaakt.

Het beroemde schilderij dat Rembrandt maakte van Batseba geldt al decennia als icoon voor borstkanker. In de jaren 80 diagnosticeerden Australische artsen de ziekte aan de hand van blauwe plekken op de borst van de vrouw op het schilderij. De linkerborst is aan de onderkant blauw verkleurd en er lijkt een zwelling te zijn onder haar linkeroksel.

De Twentse onderzoekers wilden dat checken. Ze simuleerden miljoenen fotonen (lichtdeeltjes) met verschillende golflengtes die op een borst met daarin een tumor werden afgevuurd. Daarna keken ze hoeveel fotonen er weer terugkwamen en als welke kleur het menselijk brein dat terugkerende lucht zou interpreteren. De computer had er vervolgens 700 uur voor nodig om een en ander te berekenen.

Uit de simulaties blijkt dat de verkleuring alleen veroorzaakt kan zijn door kanker als de tumor op 1 tot 3 millimeter onder de huid zou zitten. Tumoren liggen echter meestal dieper, en dan is er ook vaak geen sprake van een verkleuring.

Overigens heeft zeer waarschijnlijk Rembrandts geliefde, Hendrickje Stoffels, model gestaan. De onderzoekers merken nog op dat helaas zowel Batseba als Stoffels niets meer aan de nieuwe conclusies hebben.

Het wetenschappelijke vakblad Journal of Biophotonics heeft de studie van het onderzoeksinstituut MIRA van de Universiteit Twente gepubliceerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden