Filmrecensie Eighth Grade

Reis mee door het brein van een onzeker pubermeisje in Eighth Grade (vier sterren)

Een selfie van Kayla. Beeld Latoya Van Der Meeren

Waar zijn show eigenlijk over gaat? Het Amerikaanse multitalent Bo Burnham (28) vraagt het zich af aan het eind van zijn Netflix-comedyshow Make Happy (2016) en komt tot een bondige conclusie: performance, optreden. Of, tijdens een stukje waarin hij zijn ijdelheid en afhankelijkheid van een publiek bespot: ‘Ik! Ik! Ik!’ Sinds Burnham op zijn 15de naam maakte als youtuber, onder meer met zelfgespeelde pianoliedjes en raps vol vindingrijke teksten, ontpopte hij zich via een aantal liveshows definitief als een opmerkelijke stem van zijn generatie. Een carrièrevervolg als speelfilmregisseur en -scenarist duidde volgens enkele critici op zelfoverschatting, maar daarvan is in zijn intelligente tienerfilm Eighth Grade geen sprake.

In Eighth Grade voert Burnham een onzeker pubermeisje op met wie hij zich merkbaar goed kan identificeren. Kayla (de doorbraak van Elsie Fisher) zit in de tweede klas van de middelbare school en maakt aandoenlijke, stuntelige vlogs (‘Sorry, ik lees dit op van een papiertje’). Daarin roept ze haar kijkers op zichzelf te zijn, wat haarzelf bepaald niet lukt – en ook die kijkers blijven weg. Het schoolsysteem werkt niet mee, met die typisch Amerikaanse neiging alles in competitievorm te gieten: waar anderen tot meest atletisch of het grappigst worden uitgeroepen, geldt Kayla officieel als het stilste meisje van haar jaar. Direct bewijst Burnham niet alleen op het toneel expressief te zijn: wanneer de knappe Aiden voorbij wandelt, winnaar in de categorie mooiste ogen, vult de soundtrack zich met pompende electro.

Wat volgt is een bewonderenswaardig invoelbare afdaling in het brein van een modern pubermeisje, met sociale kritiek die dikwijls slim verpakt is als licht-wrange grap. Zonder dat de film haar veroordeelt, verliest Kayla zich, met oordopjes in, naast haar vader aan de eettafel in een scrollsessie op Instagram: aan de buitenkant zie je wellicht een nukkig kind en een vader die niet goed weet hoe hij contact kan maken, van binnen voel je de magie van de veilige, voyeuristische dwaaltocht langs talloze digitale profielen. De oprechte eerlijkheid en nieuwsgierigheid waarmee Burnham kiest voor haar perspectief, is een verademing.

Niet dat het sociale ongemak in Eighth Grade er minder op wordt. De scène waarin Kayla een zwembadfeestje bij een populair en arrogant meisje ervaart als zonovergoten poort naar de hel, is niets minder dan instant-klassiek. Kritiek op de puberwereld anno nu, waar de alomtegenwoordige beschikbaarheid van porno bijvoorbeeld heeft gezorgd voor een nieuwe seksuele moraal, is alleen aanwezig voor wie het wil zien. Kayla komt er wel, concludeert Burnham vertrouwd, net als de jongens en meisjes in de generaties voor haar.

Eighth Grade
Vier sterren
Drama/komedie
Regie Bo Burnham
Met Elsie Fisher, Josh Hamilton, Emily Robinson, Luke Prael
93 min., in 39 zalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden