Film Swallows of Kabul

Regisseur Zabou Breitman en animator Eléa Gobbé-Mévellec willen de schoonheid van Kabul vangen

De twee maakten een animatiefilm van de Franse bestseller The Swallows of Kabul

The Swallows of Kabul. Beeld filmbeeld

Heel even, in de Franse animatiefilm The Swallows of Kabul, laten regisseur Zabou Breitman (59) en animator Eléa Gobbé-Mévellec (34) zien hoe het leven er in de Afghaanse hoofdstad aan toe ging vóór de taliban aan de macht kwamen. We zien een bioscoop badend in een warme gloed, de deuren open, mensen wandelen lachend naar buiten. Dan, een tel later: de realiteit onder het regime. Het gebouw is nu een krot, grauw en verlaten.

En toch ontwaren we zelfs in dit krot een verborgen schoonheid. Alsof het gebouw slechts in een soort sluimerstand verkeerd, klaar om ooit, als de tijden veranderen, de inwoners van Kabul weer plezier te geven.

Zoveel mogelijk schoonheid ontwaren in tijden van bittere ellende, zonder het leed van de Afghaanse burgers te bagatelliseren, dat was de opmerkelijke aanpak van Breitman en Gobbé-Mévellec. De één is een gelouterde actrice en regisseur in de Franse film- en theaterwereld, de ander een relatief onervaren animatietalent, samen besloten ze een animatiefilm te maken van de Franse bestseller The Swallows of Kabul (2002) van Yasmina Khadra (een pseudoniem van Mohammed Moulessehoul).

Waarom ze kozen voor een waterverfachtig kleurenpalet? ‘We zijn nooit in Afghanistan geweest’, zegt Breitman in Cannes, waar de film afgelopen mei in wereldpremière ging. ‘We hebben Kabul uitvoerig bestudeerd via foto’s en documentaires. Algauw viel op hoe specifiek de lichtval is, heel helder, alsof het licht de omgeving een beetje zachter maakt. Uiteindelijk werkte het hopelijk in ons voordeel dat we de stad niet persoonlijk kenden: we keken met andere ogen, wellicht vielen ons juist daarom zulke dingen op.’ Animator Gobbé-Mévellec vult aan: ‘Vergelijk het met kijken naar een schilderij: soms moet je een paar stapjes naar achteren zetten om alle details te kunnen waarderen.’

Het verhaal gaat over een jong en ouder liefdeskoppel die beiden op hun eigen manier worstelen met alledaagse gruwelen: wat te doen als je langs een publieke steniging wandelt? Sla je op de vlucht of blijf je, om je directe omgeving nog iets van menselijkheid en waardigheid te geven?

Hun animatiestijl maakt zelfs de gruwelijkste scènes op een bepaalde manier intiem, vindt Breitman. ‘Neem het moment waarop Moshen, de man van het jonge koppel, een publieke steniging bijwoont en ook een steen oppakt omdat iederéén stenen gooit. Dat was voor mij tijdens het lezen van de roman een begrijpelijke en tegelijk volstrekt onbegrijpelijke scène. Precies dat greep me aan: dit gedrag is in zo’n situatie helaas maar al te menselijk. We willen niet shockeren, maar hopen dat onze stijl het mogelijk maakt over de moraliteit van die situatie na te denken.’

Ook opvallend zijn enkele beelden die het perspectief van een boerkadraagster tonen – een perspectief dat op een gegeven moment in de film met het uitzicht van een gevangene wordt vergeleken. Animator Gobbé-Mévellec: ‘Dat idee komt van de clip Burka Blue van Burka Band, een groep van drie vrouwen die electro maken, zingen en op een gegeven moment vanonder een boerka filmen. Een dapper protest, zeker als je bedenkt dat alle kunstuitingen onder de taliban verboden waren.’

Eléa Gobbé-Mévellec (links) en Zabou Breitman op het Filmfestival van Cannes. Beeld Getty
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden