InterviewVincent Boy Kars en Leyla de Muynck

Regisseur Vincent Boy Kars en hoofdrolspeler Leyla de Muynck over de verwarrende wereld in Drama Girl

Vincent Boy Kars en Leyla de Muynck, die de hoofdrol speelt in zijn nieuwste film Drama Girl.Beeld Zahra Reijs

De Nederlandse Tiger-kanshebber is een prachtig vormgegeven kruising tussen speelfilm en documentaire.

‘Ik snap het echt niet meer, je bent gewoon niet eerlijk’, zegt Frans (Jonas Smulders) tegen zijn vriendin Leyla (Leyla de Muynck). Het stel staat voor een eenzaam wc-hokje in een natuurgebied te ruziën. Het loopt al een tijd niet lekker in hun relatie en Frans wil weten wat er mis is. ‘Wat wil je nou eigenlijk van me?’, vraagt hij.

Leyla antwoordt niet, maar begint van de zenuwen te lachen en loopt het beeld uit. ‘Waarom vind je dit nou zo moeilijk?’, vraagt de regisseur. ‘Sorry’, zegt Leyla. ‘Ik kan dit even niet. Ik heb dit deel van mijn leven het minst verwerkt.’

Het is een scène uit Drama Girl, de enige Nederlandse film die dit jaar is geselecteerd voor de Tiger-competitie van het IFFR. De tweede lange film van Vincent Boy Kars (29) is een prachtig vormgegeven kruising tussen speelfilm en documentaire, waarbij de grenzen tussen beide lang niet altijd duidelijk zijn. Zo heeft de regisseur het graag. Hij is al een aantal jaar bezig een eigen genre te creëren; een plek in het grijze gebied tussen feit en fictie waar hij de regels bepaalt.

In Drama Girl speelt De Muynck (26) zichzelf. Kars benaderde haar voor een experiment: hij wilde haar een aantal sleutelscènes uit haar recente verleden laten naspelen, met acteurs in de rollen van haar naasten. De relatiebreuk met haar vriendje, het verlies van haar vader (Pierre Bokma), lastige gesprekken met haar moeder (Elsie de Brauw) – De Muynck mag alles herbeleven, maar dan als fictie. Ondertussen legt Kars het hele proces vast, ook de gesprekken achter de schermen.

Het levert een bijzondere film op, die net zozeer gaat over filmmaken als over het leven van Leyla. Voor Kars is dat inmiddels gesneden koek: al sinds zijn filmopleiding aan de kunstacademie St. Joost in Breda houdt hij zich bezig met vormexperimenten. Film is voor hem een construct, een set afspraken waaraan je kunt morrelen. Want waarom zou je de camera niet laten draaien voordat een scène begint, of nadat hij is afgelopen? Waarom zou je de werkelijkheid niet kunnen vormgeven als een speelfilm, of andersom?

In zijn vorige film Independent Boy (2017) rekte Kars de grenzen van de documentaire op. Hij maakte een portret van een goede vriend, Metin, een twintiger met muzikaal talent. Metin was niet vooruit te branden. Kars sprak met hem af dat hij een maand lang mocht bepalen wat Metin moest doen: weg bij zijn moeder, een eigen huis vinden, muziek maken en ermee de hort op. 

De Muynck, die afstudeerde in moderne dans, moet in Drama Girl ook doen wat Kars zegt, maar heeft een vrijere rol dan Metin. Kars maakt geen film over haar leven; hij maakt haar leven tot film.

Vincent Boy Kars en Leyla de Muynck.Beeld Zahra Reijs

Hoe dat was, daarover vertellen de regisseur en de hoofdrolspeler in een Rotterdamse bioscoop. De Muynck is precies zoals ze in Drama Girl te zien is: bedachtzaam, zoekend naar de juiste woorden, vrolijk. Kars neemt als vanzelfsprekend vaak de regie over in het gesprek. Hij houdt van controle, geeft hij zelf toe. ‘Dat begon al tijdens mijn studie. Ik ontdekte dat ik het interessant en prettig vind om mensen opdrachten te geven. Op die manier kun je in een film een ontwikkeling forceren.’

‘Je zet mensen voor het blok’, legt hij uit, ‘en je houdt controle over wat er in beeld gebeurt. Terwijl datgene wat er vervolgens gebeurt, wel echt en oprecht is. Zo heb ik een korte film gemaakt over twee vriendinnen die bij een sekslijn gaan werken. Dat was niet hun idee, maar het mijne. Al liet ik ze het vervolgens wel zelf aanpakken.’

Voor Drama Girl werkte Kars voor het eerst samen met iemand buiten zijn eigen kennissenkring. Toen hij zijn ideeën voor de film voorlegde aan zijn productiemaatschappij Halal, bracht die hem in contact met De Muynck. Kars wilde een film gaan maken over een jonge vrouw, een generatiegenoot, die had moeten omgaan met verlies. Het plan: zij zou hem eerst over haar leven vertellen, waarna Kars haar op de set zou verrassen met zijn manier om dat leven te verfilmen.

De Muynck hoefde er niet eens heel lang over na te denken. Bij de eerste kennismaking klikte het meteen, vertelt ze. ‘Toevallig had ik zijn film Independent Boy al gezien. Ik snapte waar hij mee bezig was, omdat ik zelf ook veel nadenk over hoe een medium werkt, in mijn geval als danser en performer. Ik heb dezelfde interesse in het opzoeken van de grenzen tussen echt en nep.’

Ze bleken nog meer gemeen te hebben. ‘Allebei hebben we rond dezelfde leeftijd, begin twintig, onze vader verloren’, zegt Kars. ‘En onze relatie ging in diezelfde periode uit. Dat waren de elementen waar ik het scenario omheen wilde bouwen. Toen bleek dat Leyla wilde meewerken, heb ik haar drie dagen lang gesproken over haar leven. Met al dat materiaal, zestien uur aan interviews, ben ik vervolgens een script gaan schrijven, samen met Jolein Laarman, een ervaren scenarioschrijver.’

Dat De Muynck over dat script bijna niets mocht weten, is te zien in Drama Girl. Steeds opnieuw wordt ze voor de camera verrast. ‘Ik wist niet eens wie mijn ouders gingen spelen. En dan blijken het zulke goede acteurs te zijn.’ Die acteurs moest ze vervolgens gaan uitleggen hoe zij moesten spelen: een beetje meer als haar echte vader of moeder. ‘Vooral bij het personage van mijn moeder vond ik dat erg ingewikkeld. Ik wilde niet dat er een verkeerd beeld van haar ontstond.’

De Muynck zag de film ook als een psychologisch experiment, vertelt ze. Het moest geen therapeutische sessie worden, dat herbeleven van bepaalde momenten uit haar leven, maar ze was wel benieuwd welke impact het zou hebben. ‘En nu vraagt iedereen natuurlijk: en, hoe was het?’, zegt ze lachend. ‘Daar heb ik nog geen kort antwoord op. Het was niet leuk of stom. Het was een heftige rit. Ik dacht dat ik bepaalde dramatische gebeurtenissen, zoals de dood van mijn vader, een plek had gegeven. Dat was ook wel zo, maar deze film hielp daar toch weer verder bij. Het confronteert je vooral met de manier waarop je ermee omgaat.’

Kars: ‘Daarmee kan Leyla’s verhaal ook werken als een spiegel voor anderen. Voor mij in elk geval wel. We zijn allebei onze vader verloren aan kanker, en ik merkte dat we daar heel verschillend mee om zijn gegaan. Leyla ziet ook positieve kanten aan de dood. Ik zou de dood tot op heden beschrijven als kut. En niet als iets moois. Maar door Leyla heb ik geleerd dat je daar ook anders naar kunt kijken. Dat is waardevol geweest, want je wilt niet te cynisch of bang worden.’

Met Drama Girl wilde Kars ook onderzoeken in hoeverre het echte leven fictie is of kan zijn. De regisseur is ervan overtuigd dat iedereen van zijn leven een narratief maakt. ‘Je identiteit is sterk gekoppeld aan het verhaal dat je over jezelf vertelt. Als je terugkijkt op je verleden, kies je als het ware de belangrijke scènes uit. Sommige momenten vergeet je, andere zijn te gevoelig. Je monteert zo je eigen verhaal en dat bepaalt wie je bent.’ 

De Muynck vult aan: ‘Het doel van de film is dat hij je laat nadenken over je eigen aannamen van fictie en realiteit. Is iets waar, omdat je erin gelooft? Of zitten er in jouw idee van de realiteit heel veel verzinsels?’

Leyla de Muynck en Vincent Boy Kars.Beeld Zahra Reijs

Zo werd de film een experiment op meerdere niveaus. Het gesprek gaat over acteren, en wanneer dat geen acteren meer is. ‘Ik wilde het goed doen’, zegt De Muynck. ‘Goed acteren. Voor Vincent hoefde dat niet, en moest ik het juist loslaten.’ Kars: ‘De momenten dat je helemaal verward was, zijn voor mij de beste van de film. Dat je zo overweldigd werd door wat er gebeurde dat je niet meer kon spelen. Zoals in die scène voor het wc-hokje. Wat betreft overtuigingskracht komt geen acteerprestatie daaroverheen. De scheiding tussen acteren en zijn verdwijnt. Daarvan denk ik: dit is mijn manier van filmmaken.’

Zelfs de verhouding tussen de regisseur en de hoofdrolspeler pakte uit als een onderzoek. Want wie is nu de werkelijke maker van Drama Girl: Kars, die de regels bepaalt, of De Muynck, zonder wie er helemaal geen film zou zijn? Uiteindelijk had zij het laatste woord, zegt Kars: ‘Ik wil altijd een film maken waar mijn personage honderd procent achter staat. Van tevoren spreek ik dat ook af: als jij iets er niet in wilt hebben, komt het er niet in. Zodat er tijdens het draaien van de film geen belemmeringen zijn.’

‘Maar jij hebt alles bedacht’, werpt De Muynck tegen. ‘Jij hebt het project gecreëerd. Je hebt wel heel veel vertrouwen in mij gelegd. Ik heb me nooit onderdanig gevoeld.’ 

In hoeverre ze zich in het verhaal van de film herkent, wil Kars weten. De Muynck denkt na. ‘Kijk, ik ben de film; het is gewoon anderhalf uur naar mezelf kijken.’

Tigers

Tien films van beginnende regisseurs, alle tien wereldpremières, maken deel uit van de Tiger-competitie van het Rotterdams filmfestival. Drama Girl, de Nederlandse Tiger-kandidaat, is niet de enige competitiefilm die genres overstijgt en experimenteert met vertelvormen. In de Braziliaanse film Desterro van Maria Clara Escobar verdwijnt een jonge vrouw plotseling uit het leven van haar man en zoon. Wat er precies is gebeurd, wordt langzaam duidelijk in dit knap vormgegeven drama dat zich niet gemakkelijk laat omschrijven. Escobar, die ook dichter is, laat haar acteurs regelmatig lange monologen uitspreken, recht in de camera, om de kijker dan weer te verrassen met een realistisch relatieonderonsje of een intieme dansscène. Een andere bijzondere Tiger is Piedra sola. Regisseur Alejandro Tarraf trok naar een afgelegen gebied in de noordelijke hooglanden van Argentinië, waar hij een aantal dorpsbewoners min of meer zichzelf liet spelen. Hun mythen en band met de natuur bepalen het verhaal, waarin een lamaherder op zoek gaat naar een poema die zijn kudde bedreigt.

Vincent Boy Kars

Vincent Boy Kars (Utrecht, 1990) groeide op in IJsselmuiden en maakte in zijn jeugd al filmpjes. Hij studeerde twee jaar aan de Willem de Kooning Academie in Rotterdam en stapte over naar de kunstacademie St. Joost in Breda, waar hij in 2015 afstudeerde. In korte films als Sophie & Helene (2014) en My First Porn Film (2015) onderzocht hij seksualiteit en (internet)pornoIndependent Boy, zijn eerste lange film, en Drama Girl zijn de eerste delen van een trilogie in samenwerking met productiemaatschappij Halal, waarin Kars zijn eigen generatie belicht en op zoek gaat naar nieuwe manieren van filmmaken.

Leyla de Muynck

Leyla de Muynck (Goes, 1993) studeerde performance art aan de afdeling moderne dans van de Academie voor Theater en Dans in Amsterdam. Sinds haar afstuderen werkte ze aan verschillende dans- en theaterprojecten. In Drama Girl maakt ze haar acteerdebuut.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden