Regisseur van de ‘goede mainstream’-film

Ruim twintig films regisseerde Sydney Pollack, waaronder Tootsie en Out of Africa...

Als acteursregisseur, zo zag hij zichzelf het liefst. Sydney Pollack, die maandag op 73-jarige leeftijd thuis bij zijn familie in Los Angeles overleed aan de gevolgen van kanker, voelde zich niet geroepen om de filmkunst naar een hoger plan te tillen.

Pollack regisseerde gedurende zijn loopbaan ruim twintig films, waaronder jaren tachtig kassuccessen als Tootsie en Out of Africa. Als filmer bezat hij geen significante stijl. Aan experimenten met vorm en beeld waagde hij zich liever niet – zijn werk was bedoeld voor een groot publiek. ‘Mr. mainstream’, noemde hij zichzelf graag, maar daarmee deed hij zijn talent als filmer wat te kort. Zijn beste werk, waaronder de paranoïde spionnenfilm Three Days of the Condor en de hilarische travestie-act Tootsie (met Dustin Hoffman), ontstijgt die kwalificatie.

‘Goede mainstream’, wilde Pollack het liefst maken, vaak over eenlingen, die worstelen met hun omgeving. Hun verhalen verbeeldde Pollack in vakkundig opgebouwde drama’s en thrillers, die bij voorkeur voorzien werden van een liefdeslijn, en altijd royaal bedeeld waren met precies die steracteurs waarvoor het publiek uit wilde lopen. Zo werkte hij onder meer met Robert Redford, Meryl Streep, Tom Cruise, Gene Hackman en Paul Newman.

Met Redford bouwde Pollack een levenslange relatie op. Ze troffen elkaar voor het eerst op de set van de low budget film War Hunt in 1962, waarin ze beiden een rol speelden. Pollack zou in totaal zeven films regisseren met Redford, waaronder The Way We Were (1973), Three Days of the Condor (1975) en het met zeven Oscars bekroonde epos Out of Africa (1986), dat hij zowel regisseerde als produceerde.

Pollack zag Redford als ideale verpersoonlijking van het soort man waarover hij films wilde maken: een archetypische, knappe Amerikaanse held, maar dan wel met een (verborgen) krasje.

Sydney Irwin Pollack werd in 1934 geboren in Lafayette, Indiana, en groeide op in het plaatsje South Bend. Op de plaatselijke high school ontdekte hij zijn passie voor theater. Vader en moeder, Russisch-Joodse immigranten, vonden het maar niks dat hun zoon acteur wilde worden en hoopten op een loopbaan als dokter.

Pollack vertrok naar New York en meldde zich, 18 jaar oud, aan voor de acteerklas van de fameuze method-leraar Sanford Meisner. Met diens acteerlessen, waarbij de acteur zich volledig inleeft in de rol, legde Pollack volgens zichzelf de basis onder zijn carrière als filmregisseur. Hij wilde ‘alles bekijken vanuit het perspectief van de acteur’, zo zei hij vaak in interviews.

Pollack speelde theater en televisierollen, maar twijfelde of hij goed genoeg was om door te breken. Het was acteur Burt Lancaster die hem het duwtje gaf richting een regiecarrière. Dat was op de set van The Young Savages, (1961, John Frankenheimer) waar Pollack de kindacteurs mocht begeleiden. ‘Stop met rondlummelen en ga regisseren’, zo herinnerde Pollack het advies van Lancaster enkele jaren geleden in een interview met The Guardian.

Pollack debuteerde in 1965 als filmregisseur, met The Slender Thread, een dramatische film over een zelfmoordhulplijn, met hoofdrollen voor Sidney Poitier en Anne Bancroft. Alhoewel Pollack er zelf maar matig tevreden over was, werd zijn debuut wel direct genomineerd voor twee Oscars.

Acteur Dustin Hoffman was ervoor verantwoordelijk dat regisseur Pollack alsnog zijn vak als acteur oppakte, tijdens de opnames van Tootsie, waarin Hoffman zich als werkloze acteur besluit voor te doen als vrouw (Dorothy) en dan plots wel carrière maakt. Hoffman dreigde met ruzie als regisseur Pollack niet de agent van Dorothy zou spelen. Pollack gaf toe, met tegenzin. De ruzie kwam later alsnog, maar dan over de inhoud van de film, en werd publiekelijk tussen de twee uitgevochten. Het kon het succes van de film niet schaden. Met Tootsie drong Pollack, als regisseur, door tot de top van Hollywood.

Twee jaar geleden regisseerde Pollack zijn laatste film, Sketches of Frank Gehry, een documentaire over de architect Gehry – voor het eerst een film zonder filmsterren. De advocatenfilm The Firm (1993), met Tom Cruise, was Pollacks laatste echt grote succes. Behalve als regisseur en acteur, werkte Pollack ook als scriptschrijver en producent. Recente door hem geproduceerde films waren Michael Clayton en Leatherheads, beide met George Clooney in de hoofdrol.

Na zijn rol in Tootsie maakte Pollack vaker tijd vrij om te acteren, onder meer in films van Woody Allen, Robert Altman en Stanley Kubrick. ‘De beste manier om de kunst van het regisseren af te kijken’, zei hij daar zelf over.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden